سازمانهاى بينالمللى و منطقهاى

سازمانهاى بينالمللى و منطقهاى - جمالی، حسین - الصفحة ١٠٨

انگيزه تأسيس اوپك‌ در فاصله دو جنگ كه اقتصاد جهان با آهنگ سريع پيش مى‌رفت نياز به نفت نيز روز به روز بيشتر مى‌شد در اين زمان كمپانيهاى نفتى به صورت انحصارى، نفت جهان را اداره و قيمتها را خود تعيين مى‌كردند و ساختار نفت، دوره با ثباتى را مى‌گذراند، ولى جنگ جهانى دوم ساختار نفت را دچار نوسانات شديد كرد، بطورى كه مى‌توان ادعا كرد كه استراتژى جنگى آلمان معروف به حمله «گاز انبرى» متأثر از نفت بود. پس از پايان جنگ، سلطه انحصارى كمپانيهاى نفتى و شركتهاى چند مليتى ادامه پيدا كرد، به صورتى كه عمليات اكتشاف، استخراج و فروش نفت جهان را در دست داشتند و كشورهاى صاحب نفت از كمترين حق حاكميت و بهره برخوردار بودند.
كمپانيهاى نفتى در ماه مه ١٩٥٦ م/ ١٣٣٨ ه ش، بهاى اعلام شده نفت را خود سرانه به ميزان ١٨ سنت در هر بشكه كاهش دادند. با توجه به اينكه، كليه عمليات مربوط به نفت با قراردادهاى دراز مدت گاه ٧٥ ساله در انحصار كمپانيهاى نفت موسوم به «كمپانيهاى نفت هفت خواهران» بود، كشورهاى توليد كننده نفت در واقع در مقابل اقدام مزبور خلع سلاح بودند.
به دنبال اين ماجرا، اولين واكنش از سوى «پرز آلفونزو» وزير معدن ونزوئلا، نشان داده شد. وى با فرستادن اعتراض نامه‌اى به دولت انگليس و كمپانيهاى مزبور، نارضايتى خود و كشورهاى صادر كننده نفت را از اين اقدامات اعلام كرد. «١» آلفونزو، جهت هماهنگى با كشورهاى صادر كننده نفت، به عربستان سفر كرد و با «شيخ عبدالله الطريقى» وزير نفت عربستان مذاكره كرد. به دنبال اين اقدام، مسؤولين نفت كشورهاى عربى در قاهره جمع شده و درباره وضعيت نفت به گفتگو پرداختند. كنفرانس قاهره، در قطعنامه پايانى خود، ناخشنودى اعراب را از كاهش قيمت نفت اعلام كرد.
بزرگترين كشورهاى صاحب نفت، ايران، ونزوئلا، عربستان سعودى، كويت و عراق‌