است كه به «حبر امّت» «١» يعنى (دانشمند امت) مشهور شده است. ودر يك كلمه، همه ارباب علوم وفنون در مجلس او حاضر مى‌شدند، وهريك به فراخور حال خود از فيض وجود او بهره‌مند مى‌گرديدند. او در كوچكى ملازم رسول خدا بوده و احاديث زيادى از آن حضرت روايت كرده است.
ابن عباس نزد همه خلفاى معاصر خود از جايگاه بلندمرتبه‌اى برخوردار و مورد احترام وبزرگداشت آنها بود، وسخنش نزد ايشان اعتبار داشت، آنان درباره مسائل گوناگون كشور، مشورت ابن عباس رافراموش نمى‌كردند، وباوى به رايزنى و چاره‌انديشى مى پرداختند. «٢» خصايص فردى ابن عباس‌ ابن عباس از حافظه بسيار قوى بهره‌مند بود، روزى ابن ابى ربيعه شاعر، قصيده خود را كه هشتاد بيت بود براى او خواند، او با يك بار شنيدن، همه آن راحفظ كرد. وهرگاه صداى نوحه‌گرى زنان را مى‌شنيد، انگشتانش را برگوشهاى خود قرار مى داد تا مبادا سخنان آنان راحفظ كند. «٣» ارادت به امام حسن وامام حسين عليهماالسلام‌ ابن عباس علاقه فراوانى نسبت به امام حسن وامام حسين عليهماالسّلام داشت، وبه آنان عشق مى ورزيد وپيوسته اظهار محبت واخلاص مى‌نمود.
روزى براى امام حسن وامام حسين عليهماالسّلام ركاب گرفته بود و لباسشان را مرتب مى‌كرد، دراين حال «مدرك بن زياد» به وى مى‌گفت:
تو از اينها سالخورده ترى، ركاب برايشان مى گيرى؟ ابن عباس جواب‌