دُئلى را به جانشينى خود بر بصره گماشت وخود با پنج سردار به سوى على عليه‌السّلام روانه شد، و در نخيله، «١» به وى پيوست. «٢» چون لشكريان كوفى و بصرى در نخيله گرد آمدند، على عليه‌السّلام براى مردم خطبه خواند و روز پنجم شوال هر دو سپاه به سوى صفين رهسپار شدند.
نقش ارزنده ابن عباس در بسيج نيروهاى رزمى بصره و تهيه ساز و برگ و تأمين تداركات لازم كه خدمت شايسته‌اى به سپاه اسلام بود، روشن مى‌شود به گونه‌اى كه على (ع) تا رسيدن ابن عباس و نيروهاى استان بصره، در اردوگاه خود منتظر ماند وپس از رسيدن ابن‌عباس آهنگ صفين نمود.
آغاز جنگ‌ رهبران دو سپاه يعنى على عليه‌السّلام و معاويه نيروهاى خود را براى رزم آماده ساختند و در برابر يكديگر صف آرايى كردند. هر دوگروه نام قبيله‌هاى سپاه مقابل خود را پرسيدند، و امام عليه‌السّلام هر قبيله از سپاهش را به جنگ همنام همان قبيله در سپاه معاويه مأمور كرد.
عبدالله بن عباس در جناح چپ و عبدالله بن بديل درجناح راست بودند، و على عليه‌السّلام خود فرماندهى قلب سپاه را داشت سپس على عليه‌السّلام خطبه‌اى بدين شرح ايراد فرمود:
صفوف خود را همچون سدّى آهنين محكم كنيد، زره پوشان را پيشاپيش خود قرار دهيد، و كسانى راكه زره و كلاه خود ندارند پشت سر بگماريد،