سرداران صدر اسلام(ج5) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧١
ابن عباس درميسره روزهاى آخر جنگ صفين، روزهايى بودكه شدّت جنگ به حدّ اعلاى خود رسيد ودريكى از شبهاى آن كه به نام ليلةالهرير «١» معروف است، نبرد به اوج خود رسيد. درآن شب ابن عباس، فرماندهى جناح چپ لشكر را به عهده داشت.
در ليلة الهرير سپاهيان تا صبح جنگيدند، آنقدر به يكديگر نيزه زدند تانيزهها درهم شكست، وآنقدر تيراندازى كردند تا تيرها تمام شد، وشمشيرها را برگرفتند. على عليهالسلام ميان ميمنه وميسره رفت وآمد مىكرد وجنگجويان رابه حفظ مواضع خود تشويق مىكرد، واين كار را تا صبح ادامه داد درحالى كه صحنه نبرد در پشت سرش قرار داشت. مالك اشتر فرماندهى جناح راست، وابن عباس مسئوليت جناح چپ، وعلى عليه السلام شخصاً فرماندهى لشكر رابه عهده داشت، ومردم ازهمه سو مى جنگيدند. «٢» درعين حال كه ابن عباس ميسره سپاه را اداره مى كرد، على عليهالسلام او رابه فرماندهى رزمندگان قبيلههاى قريش واسد وكنانه نيز منصوب فرمود. «٣» از بررسى تاريخ جنگ صفين، چنين برمىآيد كه ابن عباس در بحرانى ترين روزهاى جنگ، متصدّى فرماندهى جناح چپ لشكر بودهاست.
ابن اثير مىنويسد:
وقتى درجنگ صفيّن قبيله حمير وگروهى از مردم شام، به فرماندهى ذوالكلاع باهمراهى عبيدالله بن عمر بن خطاب كه درقسمت ميمنه سرداران صدر اسلام(ج٥) ٨٢ على(ع) ابن عباس را براى حكميت نامزد مىكند ص : ٨١