تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام(ج2) - سید العزیز سالم - الصفحة ٧٩
دشمنان را لبريز از ترس و بيم سازد. «١» ولى ديرى نپاييد كه دولت فاطمى در اواخر قرن يازدهم ميلادى به دليل اختلافات درونى به ضعف گراييد و نيروى دريايى آن رو به كاهش نهاد و ناوگانش نتوانست شهرهاى ساحلى شام رااز يورش صليبى حفظ كند. با پايان يافتن قرن يازدهم، اروپاييان، برترى خود را بر سيسيل، جنوب ايتاليا و سرزمينهاى ساحلى شام پا برجا ساختند و راههاى بازرگانى دريايى بين شرق و غرب را به كنترل خود در آوردند. «٢» و هنگامى كه دولت مجاهد ايّوبيان (٥٦٤- ٦٤٨ ه: ١١٦٩- ١٢٥٠ م) به جاى دولت فاطمى تشكيل شد، نيروى دريايى مسلمانها در مصر و شام به كلى ناتوان شد و پايگاههاى آنان در عسقلان، صور، عكا، و ديگر بنادر دريايى در شام به تصّرف صليبيها درآمد و حملات صليبى به شهرهاى ساحلى مصر مانند اسكندريه، دمياط، تنيس و رشيد ادامه يافت.
از همين رو، پادشاه پيروزمند، صلاح الدّين ايّوبى از آغاز فرمانروايى خود بر آن شد تا براى مبارزه صليبى، نيروى دريايى مسلمانان رابازسازى كند، و در اين زمينه اصلاحات داخلى زير را انجام داد:
١- براى تأمين هزينه هاى نيروى دريايى دفتر ويژه اى را به آن اختصاص داد و نام آن را دفتر ناوگان گذاشت و در سال ٥٧٢ هجرى (١١٧٦- م)، يكى از دوستانش را به سرپرستى آن گماشت كه نام او درمنابع نيامده است تنها گفته اند كه صلاح الدّين به همه كارگزارانش در مصر و شام دستور داد كه خواسته هاى او را در زمينه نيروى انسانى براى خدمت در ناوگان، اجابت كنند: «و حرف آخر را فرمانده ناوگان مى زند، و نبايد از بسيج نيرو و امكانات مورد نيازش خود دارى كرد.» «٣» در سال ٥٨٧ هجرى (١١٩١ م)، صلاح الدّين برادرش عادل را رئيس كل دفتر ناوگان كرد، عادل نيز به نوبه خود، صفى الدّين بن شاكر را معاون خود در اين دفتر قرار داد. «٤»