تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام(ج2)

تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام(ج2) - سید العزیز سالم - الصفحة ٦٥

ريسمان و طنابى مى‌ساختند كه در ساختمان كشتيهايى كه كالاهاى بازرگانى و حجاج را در درياى سرخ و اقيانوس هند، حمل و نقل مى‌كردند، به كار مى‌رفت.
مورّخان پيرامون علّتهايى كه سبب به كار بردن طناب به جاى ميخ درساختن اين كشتى‌ها شده است، اختلاف نظر دارند برخى از آنان همين افسانه‌اى را كه مى‌گويد كوههاى درياى سرخ داراى صخره‌هاى آهن ربايى زير سطح آب است و كشتيهايى را كه آهن در آن به كار رفته به كف دريا مى‌كشد، مطرح كرده‌اند؛ ترديدى نيست كه اين افسانه درست نيست به اين دليل كه كشتيهاى آهنى دراين درياها هم اكنون در حركتند بدون اينكه كوچكترين حادثه‌اى پيش آمده باشد. و برخى عقيده دارند كه بكار بردن طناب ليف، در ساختن اين كشتيها به شور بودن آبهاى درياى سرخ بر مى‌گردد كه ميخها را فرسوده مى‌كند، امّا اين نظر هم درست نيست، زيرا آبهاى دريايى مديترانه هم بانسبتى بسيار اندك در شورى، با آبهاى درياى سرخ فرقى ندارد.
شايد سبب اصلى اين كار اين باشد كه كشتيهاى دوخته شده با ليف، نسبت به كشتيهايى كه با ميخ ساخته شده‌اند، در برخورد با صخره‌هاى مرجانى دردريا، احتمال شكستن كمترى دارند، به علاوه كه اين نوع كشتى‌ها مى‌توانند درسواحل صخره‌اى پراكنده در اين درياها پهلو بگيرند، همه اينها به اضافه اينكه ساختن ميخها و يا وارد كردن آنها در نواحى درياى سرخ و اقيانوس اطلس، هزينه‌هاى هنگفتى را در برخواهد داشت، و اين در حاليست كه چوب نارگيل و ليف آن و روغن كوسه ماهى و ديگر وسايل مورد نياز براى دوختن، دراين مناطق فراوان مى‌باشد. «١» كشمكش بر سرتسلّط بر درياى سرخ‌ نوشته‌هاى مورّخان قديم حاكى از وجود روابط بازرگانى و نظامى از دوران فراعنه، بين مصر و سواحل درياى سرخ است همچنانكه به وجود كانالى قديمى كه رود نيل را به جهت همين روابط بازرگانى و نظامى، به خليج سوئز- پيوند مى‌دهد نيز اشاره دارد. «٢» اين كانال گاهى متروك مى‌ماند و گاهى به مرور زمان لايروبى مى‌شد و هنگامى كه عمرو عاص‌