تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام(ج2)

تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام(ج2) - سید العزیز سالم - الصفحة ٢٤

اين جزيره در رود نيل قرار دارد وبخش شمالى آن مقابل مكانى است كه گاردن سيتى ناميده مى شود وبخش جنوبى آن روبروى مصر قديم واقع شده است.
مركز صنعتى اين جزيره از زمان فتح مسلمانها، همچنان فعّال بود تا اينكه محمدبن طغج اخشيد آن رابه ساحل نيل در فسطاط منتقل كرد وجاى آن باغى احداث كرد وآن رامختار نامگذارى كرد.
در دوران فاطميان مركز صنعتى جزيره دوباره به حالت اوّل برگشت وبه ساخت كشتى آتش افكن وكشتيهاى بزرگ حمل ونقل كالا اختصاص يافت درحالى كه تأسيسات صنعتى فسطاط به ساختن كشتيهاى جنگى وساير شناورهاى نيلى تحت پوشش دفتر محاسبات پرداخت. «١» هنگامى كه سلطان صالح نجم الدّين ايّوب به فرمانروايى مصر رسيد، درآنجا قلعه روضه راكه ديوارهاى آن درقسمت جنوبى‌اش تامحل ابزار اندازه گيرى آب نيل امتداد داشت، بناكرد وبه قلعه مقياس نيز معروف شد وآنجا راجايگاهى براى خويش وبردگان دريايى خود قرار دارد.
پس از سقوط دولت ايّوبيان، توجّه به جزيره روضه كاهش يافت وقلعه وكارگاه صنعتى آن ويران شد وپل ارتباطى بين آنجا وشهر مصر (قاهره) از بين رفت زمانى كه سلطان ظاهر پسرش روى كارآمد، به ساختن پل وقلعه روضه اهتمام ورزيد، چنانكه به دليل سير وسفر زياد او در رود نيل توجّهش به ساختن كشتيهاى جنگى ومانور آنها در دريا، به مركز صنعتى اين جزيره توجّه خاصى از خود نشان داد واز آن پس كشتيهاى جنگى وبازرگانى، گاهى درمركز صنعتى روضه وگاهى درمركز صنعتى فسطاط يامصر ساخته مى‌شد. «٢» توجه واهتمام سلاطين مماليك نسبت به صنايع روضه تا پايان دولتشان وآغاز اشغال عثمانى ها، همچنان ادامه داشت، ابن اياس در گفته خود به اين معنا اشاره كرده و مى گويد:
«ملك الامراء درسال ٩٢٧ هجرى (١٥٢٠ ميلادى)، راهى روضه شد واز