تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام(ج2) - سید العزیز سالم - الصفحة ٢٢
فروش چوب كشتى را به مصر متوقّف سازند، امّا طولى نمىكشيد هنگامى كه مصالح اقتصادى آنان بامصريها هماهنگ مىگرديد دوباره به صدور آن چوبها مىپرداختند.
هنگامى كه پرتغاليها بازرگانى مصر و ونيزىها رادردوران «قنصوهغورى» حاكم مصر، در درياى سرخ واقيانوس هند مورد تهديد قرار دادند، ونيزى ها چوبهاى لازم را همراه باكارگرانى زبردست وماهر براى ساختن ناوگان به سوئز فرستادند وهدف از اين كار برابرى بانفوذ آن دشمن مشترك درآن درياها بود.
تأسيسات صنعتى مشرف بر رودنيل مشهور بودكه لفظ مركز صنعتى در اصطلاح اسلامى يعنى جاى ويژه ساختن كشتيها، اين نام بالفظ ومعنايش پس از آنكه مسلمانها اسپانيا رافتح كردند بدان سامان منتقل شد وسپس از آنجا به اشكال گوناگونى مانند: ARSENAL, AtaraZaNa, DarSaNa دراروپا انتشار يافت، جالب آنكه اين لفظ پس از تحريف، به عنوان كارخانه كشتىسازى، چنانكه امروزه برزبانها جارى است، به مابرگشتهاست.
رسم براين بوده است كه مراكز صنعتى، نزديك ساحل دريا يا رودخانه وهمچنين نزديك مناطق موادّ اوليّه وطبيعى مورد نياز كشتى سازى كه از مهمترين آنها چوب بوده است، قرار داشته باشد. به همين دليل طبيعى است كه رودنيل، مركزى براى ساختن ناوگانهاى جنگى وبازرگانى در مصر باشد، زيرا درختان مناسب براى ساخت كشتيها وهمچنين كتان كه ليفهاى آن براى ساختن طناب وساير وسايل كشتى مناسب بوده دركنارههاى نيل مىروييده است. «١» وانگهى خود رودنيل قبل از صنعتى شدنش به واسطه مراكز صنعتى پراكنده درسواحل آن، راهى آسان براى حمل ونقل موادّ خام بود.