تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام(ج2)

تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام(ج2) - سید العزیز سالم - الصفحة ١١٤

قلاوون و اشرف خليل تقريباً هيچ بوده است. پس از سقوط عكا، بقيه بنادر صليبى چون صور، صيدا، حيفا، بيروت و انطرطوس، اشغال شد و صليبى ها به كلى از شام رانده شدند.
با آنكه نقش نيروى دريايى عرب در جنگهاى باز پس گيرى بندرهاى شام مثبت نبود، ولى ما حقيقت بزرگى را در اين ماجرا مى يابيم و آن اينكه مسلمانان با آزاد سازى بنادر و سواحل كشور شان به اهميّت پاسدارى از آن پى بردند بويژه كه خطر صليبى همچنان در جزاير نزديك، در دريايى مديترانه خود نمايى مى كرد.
دراين زمان جنبش تازه اى براى نوسازى دريا نوردى عربى به چشم مى خورد، نمونه آن، توجّه منصور قلاوون به طرابلس و تعيين يك نماينده براى اداره آنجاست كه از مهمترين وظايف او سرپرستى و نظارت بر دريا و كشتيها «١» و بنادر تحت پوشش خود يعنى طرابلس و لاذقيه و انطرطوس و جبله بود. «٢» همچنين مقريزى اشاره مى كند كه سلطان اشرف خليل بن قلاوون بعد از دوسال از استيلا بر عكا در سال (٦٦٢ ه- ١٢٩٣ م) به ايجاد ناوگانى نيرومند همّت گماشت و مصرى ها از هر سو براى مشاهده مانورهاى اين ناوگان آمدند به گونه ايكه در مصر و قاهره خانه اى نماند كه اهلش نيامده باشند و جمعيّت فراوانى گرد آمده بودند. «٣» پس از اشرف خليل، برادرش ناصر محمد بن قلاوون (٦٩٣- ٦٩٤، ٦٩٨- ٧٠٨ ه، ٧٠٩- ٧٤١ ه) به جاى او نشست كه او نيز سياست دريايى برادرش را ادامه داد و براى دفاع «٤» از سواحل كشورش، ناوگان تشكيل داد. برخى از فراريان صليبى كه سازمان شان به هم خورده بود، در جزيره ارواد در سه مايلى دريا، مقابل شهر انطرطوس در شمال طرابلس حضور داشتند و از آنجا حملاتى را بر بنادر شام به ويژه شهر طرابلس انجام مى دادند. به همين دليل سلطان ناصر محمد تصميم گرفت اين جزيره را اشغال كند، ناوگانى را آماده ساخت و آن را با سلاح و نيرو ونفت پر كرد و فرماندهى آن را به دريا سالاور «سيف الدّين كهر داش زراق‌