تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام(ج2) - سید العزیز سالم - الصفحة ٣٣
سوارشده و با عبور از مصر قديم، به ساحل دريا رسيد ودرشناورى آتش افكن نشسته و به سرعت به سمت كاخ ابن عينى كه آن رادر تأسيسات مهرانى (در رود نيل، مقابل پايانه جزيره روضه) ساخته بود به راه افتاد وتاپايان روز درانجا به سر برد وابن عينى براى وى ضيافت غذاى مفصّلى تدارك ديد وپس از آن هداياى فراوانى از مركب سوارى وقماش وچيزهاى ديگر به وى اعطاكرد.» «١» فعّاليت اين مركز صنعتى تاپايان حكومت مماليك همچنان ادامه داشت، زيرا ابن اياس به حوادث سال ٩٢٨ هجرى (١٥٢١ م) اشاره مىكند كه فرمانروا متوجّه كاخ ابن عينى گرديد واز كشتيهايى كه درآنجا ساخته بود پرده بردارى كرد وصنعتگران دركار سرعت عمل به خرج دادند. «٢» اين بود مراكز صنعتى مصر كه بر رود نيل مشرف بودند، همانطور كه اشاره كرديم اين مراكز، درساحل نيل وجزيرههايش، دراطراف پايتخت متمركزبود.
طبيعى است كه اين تأسيسات صنعتى به افرادى كه درساختن كشتى داراى حرفههاى تخصّصى بودند مانند نجّارها وآهنگران وكشتىسازان وديگرمتخصّصين مجهّز بوده است.
مصر از دير زمان به اين صنايع معروف بوده است ودر اين شهر خانوادههاى مسيحى به سر مىبردند كه درزمينه پركردن سوراخهاى كشتى، كاربرد ميخ يا طناب در ساختن آنها، و همچنين قيراندود كردن وچسباندن آنها و آراستن به رنگهاى گوناگون داراى تخصّصى بودهاند. به همين دليل مسلمانها در مراكز صنعتى كه درمصر وشام و مغرب تأسيس كردند برتخصّص ومهارت مسيحيان متّكى بودند وآنگاه كه درسال (١٢٥٨ م) مغول بر بغداد وشهرهاى مشرق اسلامى تسلّط يافت، عدّه بسيارى از صاحبان حرفه وصنايع واز بين آنها صنعتگران كشتى، به مصر مهاجرت كردند.
نويرى سكندى دراين زمينه مثالى دارد و مىگويد:
«نجّارهاى بغداد (قرن ١٤ م) براى سلطان ناصر محمّدبن قلاوون در مصر، تعداد