بر حسب روايات و اخبار، وجود افراد مؤمن در بين مردم، منشأ خير و بركت و موجب نزول باران و جلب منافع و دفع بسيارى از بلاها از جامعه است، چنان‌كه در تفسير آيه ٢٥١ سوره بقره از امام صادق ع نقل شده كه فرمودند:

به درستى كه خداوند به واسطه نمازگزاران شيعه، بلا را از كسانى كه نماز نمى‌خوانند، دفع مى‌كند، زيرا اگر همه شيعيان نماز را ترك كنند، هلاك مى‌گردند.[١]

واضح است كه وقتى وجود افراد مؤمن در اجتماع، چنين بركتى را به همراه داشته باشد، بركات وجود امام معصوم كه ولى و حجت خدا بر مردم است، به مراتب بيشتر خواهد بود، زيرا امام و حجت خدا، واسطه رسيدن فيض و بركت خداوند متعال به مردم است؛ چنان‌كه امام سجاد ع درباره بركات وجودى ائمه اطهار ع مى‌فرمايد:

ما كسانى هستيم كه به واسطه ما آسمان بر فراز زمين نگهدارى شده و زمين از هلاك نمودن اهلش منع گرديده است.

حضرت در ادامه مى‌فرمايد:

و بنا ينزل الغيث و تنشر الرحمة و تخرج بركات الأرض.[٢]

در اين فراز از بيان امام، بركات ديگرى چون نزول باران، انتشار رحمت خدا و خروج بركات زمين، از آثار وجودى ائمه اطهار ع شمرده شده است. پس وجود امام غايب به عنوان حجت الهى و ولى معصوم حق باعث نزول خيرات بسيار بر امت اسلامى است.

٦. اميدبخشى به مسلمين‌

ايمان و اعتقاد به امام غايب ع سبب اميدوارى مسلمانان نسبت به آينده پر مهر و صفاى خويش در عصر ظهور امامشان مى‌گردد. اين اميدوارى از بزرگ‌ترين اسباب موفقيت و پيشرفت است. جامعه شيعى، طبق اعتقاد خويش به وجود امام شاهد و زنده، همواره انتظار بازگشت آن سفر كرده را كه صد قافله دل همره اوست مى‌كشد. هر چند او را در ميان خود نمى‌بيند، اما خود را تنها و جدا از او نمى‌داند. بارى، امام غايب ع همواره مراقب حال و وضع شيعيان‌اند و همين مسئله باعث مى‌گردد كه پيروانشان به اميد لطف و عنايت حضرتش، براى رسيدن به يك وضع مطلوب جهانى تلاش كرده و در انتظار آن منتظر بسر برند. چنان‌كه خود فرموده‌اند:

ما در رسيدگى و سرپرستى شما كوتاهى نكرده و ياد شما را از خاطر نبرده‌ايم؛ پس تقواى الهى پيشه كنيد و ما را يارى نماييد تا از فتنه‌اى كه به شما رو مى‌آورد، شما را نجات بخشيم.[٣]

آرى، اوضاع آشفته و اسفبار جهان و سيل بنيان‌كن ماديت و محروميت مستضعفين و توسعه استكبار، خيرخواهان بشريت را مضطرب كرده است؛ به طورى كه ممكن است گاهى در اصل قابليت اصلاح بشر ترديد كنند. در اين صورت تنها روزنه اميدى كه براى بشر مفتوح است و يگانه بارقه اميدى كه در اين جهان ظلمت‌زده سوسو مى‌زند، همان انتظار فرج و فرا رسيدن عصر درخشان حكومت توحيد و نفوذ قوانين الهى است.[٤]

٧. حفظ و نجات شيعيان از خطرات، گرفتارى‌ها و شر دشمنان‌

در توقيعى كه از ناحيه مقدس حضرت حجت ع براى شيخ مفيد رض صادر گشته، آمده است:

ما در رسيدگى و سرپرستى شما كوتاهى و اهمال نكرده و ياد شما را از خاطر نبرده‌ايم كه اگر جز اين بود، دشوارى‌ها و مصيبت‌ها بر شما فرود مى‌آمد و دشمنان، شما را ريشه‌كن مى‌نمودند.[٥]

سلامتى و نجات يافتن از خطرات، گرفتارى‌ها و شر دشمنان توسط امام ع بر دو وجه است:

١. عافيت و سلامتى از همه خطرات دينيه و دنيويه؛

٢. حاصل شدن سلامتى و نجات يافتن از بلايا و گرفتارى‌هاى بسيار سخت و مشكلات عظيم در امر دين و دنيا.

از جمله اين موارد در وجه دوم، نجات مردم بحرين از اجحاف حاكم ظالم است، آنگاه كه صدراعظم وقت حكومت، حيله و نقشه‌اى را پى‌ريزى كرد تا با شيعيان، همچون كفار حربى از اهل كتاب رفتار شود؛ يا جزيه پرداخته و ذلت پرداخت آن را تحمل كنند و يا مردانشان كشته و زنان و كودكانشان به اسارت گرفته شوند، كه آن حضرت در خنثى ساختن اين توطئه، نقش بزرگى ايفا نمودند.[٦]

مضافاً اينكه توسل به حضرت مهدى ع، دستگيرى و امدادهاى امام نيز، از ديگر بركات ايشان در دوران غيبت است، زيرا با توسل به ايشان- به عنوان نزديك‌ترين بندگان به خدا- مى‌توان اطمينان قلبى داشت كه خطرات، مشكلات و گرفتارى‌ها برطرف مى‌گردد.

پى نوشت‌ها:

[١]. روزنامه كيهان ٢٢/ ٧/ ٧٨؛ ش ١٦٦٣٣

[٢]. سوره آل عمران ٣، آيه ١٣٨.

[٣]. نهج‌البلاغه، كلمات حكمت، شماره ١٣٩. نهج‌البلاغه فيض‌الإسلام، ص ١١٤٨.

[٤]. صدوق، كمال‌الدين، ج ١، ص ١٤٦ و ٣٦٥/ مجلسى، بحارالانوار، ج ٣٦، ص ٢٥٠.

[٥]. دكتر احمد محمود صبحى، نظريه الإمامة ص ٤١٣.

[٦]. صدوق، أمالى و بحارالانوار، ج ٥٢، ص ٩٢.

[٧]. شيخ طوسى، الغيبة ص ١٨٨/ بحارألانوار، ج ٥٣، ص ١٨١/ صدوق، كمال‌الدين، ج ٢، ص ١٦٢/ طبرسى، الإحتجاج، ص ٢٦٣/ كشف الغيبة، ج ٣، ص ٣٢٢/ فيض كاشانى، النوادر، ص ١٦٤.

[٨]. سوره انفال ٧، آيه ٣٣.

[٩]. سوره اسراء ١٧، آيه ٧٢.

[١٠]. عباس استاد آقايى، اسرار آفرينش اهل بيت ع، صص ٢٥٣- ٢٥١.

[١١]. تفسير البرهان، ج ٤، ص ٢٩١.

[١٢]. علامه مجلسى ره، بحارالانوار، ج ٥٢، صص ٩٣- ٩٢، ح ٧.

[١٣]. مفاتيح‌الجنان، دعاى عديله.

[١٤]. بحارالانوار، ج ٥٣، ص ١٧٥.

[١٥]. حاج ملا هادى سبزوارى.

[١٦]. عصاره خلقت درباره امام زمان ع برگرفته از آثار آيت‌الله عبدالله جوادى آملى، ص ٨٥.

[١٧]. اصول كافى، ج ٢، ص ٤٥١.

[١٨]. كمال‌الدين، ص ٢٠٧.

[١٩]. احتجاج طبرسى، ج ٢، ص ٤٩٧.

[٢٠]. آيت‌الله ابراهيم امينى، دادگستر جهان، ص ١٥٧.

[٢١]. دفع گرفتارى‌ها و بلاها ممكن است مستقيماً توسط خود آن بزرگوار يا از طريق وسايط و ياران مخصوص وى و يا به وسيله دعاى آن حضرت صورت گيرد. سيد محمد صدر، تاريخ الغيبة الكبرى ص ١٥٣.

[٢٢]. النجم الثاقب، ص ٣١٤/ بحارالانوار، ج ٥٢، ص ١٧٨/ منتهى‌الامال، ج ٢، ص ٣١٦، به نقل از تاريخ الغيبة الكبرى، صص ١١٧- ١١٦.