ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣٣ - ٢ ديدگاه مخالفان
مشخصات تو را به من گفتهاند و اجازه دادهاند كه تو را به جزيره خضرا ببرم. آنگاه او را به آنجا مىبرد. پس از شانزده روز دريانوردى، سرانجام به آبهاى سفيدى مىرسند و ناخدا توضيح مىدهد كه اين آبها، مانند سور بلد ديوار شهر جزيره را در بر گرفته است و كشتىهاى دشمنان، هرگز نمىتوانند از آنها بگذرند و به بركت وجود حضرت ولىعصر ع در آن غرق مىشوند.
سپس به جزيره خضرا مىرسد. در آنجا جمعيت انبوهى را با بهترين لباسها و نيكوترين وضع مشاهده مىكند و شهرى بسيار آباد، با درختانى سرسبز و انواع ميوهها و بازارهاى بسيار و ساختمانهاى مجلل از سنگهاى شفاف رخام مىبيند. شخص بزرگوارى به نام سيد شمسالدين كه او را نوه پنجم امام زمان ع معرفى مىكنند، مسئول تعليم، تربيت و اداره جزيره خضرا و نايب خاص حضرت ع در آن جزيره است. او مستقيماً از امام ع فرمان مىگيرد، ولى آن حضرت را نمىبيند و تنها، هر صبح جمعه نامهاى به خط امام ع در نقطه معينى گذاشته مىشود كه در آن، اوامر آن حضرت و آنچه تا يك هفته مورد نياز خواهد بود، نوشته شده است.
على بن فاضل، مدت هجده روز، در آن جزيره اقامت مىكند، و از محضر سيد شمسالدين، استفاده مىكند و پس از آن، به او دستور مىرسد كه به وطنش بازگردد.[١]
على بن فاضل، آنچه را از سخنان سيد شمسالدين، استفاده مىكند در كتابى به نام الفوائد الشمسيه گرد مىآورد و ماجراى تشرف خود را براى تنى چند از عالمان معاصر خويش بازگو مىكند.
فضل بن يحيى طيبى، نويسنده قرن هفتم هجرى قمرى، در ١١ شوال ٦٦٩ ق، اين حكايت را از زبان على بن فاضل در شهر حله مىشنود و آن را در كتابى با نام جزيرة الخضراء گرد مىآورد. اين كتاب، از سوى عالمان زير مورد توجه واقع شده است:
- شهيد اول، آن را به خط خود نوشته، و خط او در خزانه اميرالمؤمنين ع پيدا شده است.
- محقق كركى، آن را به فارسى برگردانده است.
- علامه محمد باقر مجلسى، آن را در بحارالأنوار نقل كرده است.
- شيخ حر عاملى، آن را در كتاب إثبات الهداة درج نموده است.
- وحيد بهبهانى، به مضمون آن فتوى داده است.
- بحرالعلوم، در كتاب رجال خويش، آن را مورد استناد قرار داده است.
- قاضى نورالله شوشترى، محافظت بر آن را بر هر مؤمنى لازم داشته است.
- ميرزا عبدالله اصفهانى افندى آن را در كتاب رياضالعلماء نقل كرده است.
- ميرزاى نورى، آن را در كتاب جنةالمأوى و النجم الثاقب آورده است.
البته، حكايتى نيز درباره محل اقامت امام مهدى ع از سوى شخصى به نام انبارى نقل شده است، ولى به دليل آنكه وى، آن را از شخصى مجهول نقل كرده است، به همان حكايت پيشين بسنده مىكنيم.[٢]
براساس حكايت على بن فاضل، امام مهدى ع و فرزندان ايشان، در جزيره خضرا، واقع در اقيانوس اطلس سكونت دارند، و همه ساله، در موسم حج، حج مىگزارند و پس از زيارت پدران و اجداد طاهرينشان ع در حجاز، عراق و طوس، مجدداً به اين جزيره باز مىگردند. آن حضرت ع غالباً در اين جزيره اقامت دارند.[٣]
٢. ديدگاه مخالفان
جمعى از عالمان شيعه، حكايت يادشده را كه بر وجود جزيره خضراء به عنوان محل اقامت غالب حضرت امام زمان ع دلالت مىكند، داراى اشكال مىدانند و از آنجا كه دليل ديگرى در دست نيست، وجود چنان جزيرهاى را نمىپذيرند.
پيش از نقل اشكالهاى وارد بر اين حكايت، لازم است اشارهاى به سند آن داشته باشيم. علامه مجلسى در كتاب خود مىنويسد:
رسالهاى مشهور به داستان جزيره خضرا واقع در درياى سفيد يافتم. چون اين رساله در بردارنده ياد كسانى است كه آن حضرت را ديدهاند و همچنين در آن مطالب شگفتانگيزى وجود دارد دوست دارم آن را در اينجا بياورم. از آنجا كه اين رساله را در اصول كتابهاى روايى معتبر نيافتم براى آن بابى مستقل گشودم و آن را آنگونه كه يافتم نقل مىكنم.[٤]
وى آنگاه به نقل حكايت مىپردازد. در آغاز حكايت پس از خطبه آغازين چنين آمده است:
در خزانه امير مؤمنان و سرور اوصيا و حجت پروردگار جهانيان و امام پرهيزكاران، على بن ابى طالب- درود خدا بر او باد- متنى به خط شيخ فاضل و دانشمند عامل، فضل بن يحيى بن على طيبى كوفى- قدس الله روحه- يافتم كه در آن چنين آمده بود: ... اين بنده نيازمند به بخشش خداوند سبحان متعال، فضل بن يحيى بن على طيبى امامى كوفى كه خداى او را ببخشايد، چنين مىگويم: ...
فضل بن يحيى در ادامه رساله به واسطه شيخ شمس الدين بن نجيح حلى و شيخ جلال الدين عبدالله بن حرام حلى، حكايت جزيره خضرا را از زينالدين على بن فاضل مازندرانى نقل مىكند.[٥]