بنا بر مشهورترين اقوال، امام مهدى ع، دوازدهمين پيشواى شيعيان، در شب جمعه نيمه شعبان سال ٢٥٥ ق. در شهر سامرا ديده به جهان گشود.[١] بنا به گفته شيخ مفيد م ٤١٣ ق.، پدرش، امام حسن عسكرى ع جز او فرزندى نه پنهان و نه آشكار به جا نگذاشت و او را نيز پنهانى نگه‌دارى فرمود.[٢]

مادر بزرگوار آن حضرت، بانويى شايسته به نام نرجس‌[٣] بود كه به نام‌هاى ديگرى چون سوسن،[٤] صيقل‌[٥] يا صقيل و مليكه‌[٦] نيز ناميده شده است.[٧] او دختر يوشعا، پسر قيصر روم و از نوادگان شمعون، يكى از حواريون مسيح ع بود كه خداوند، او را به صورت معجزه‌آسايى براى همسرى امام يازدهم برگزيد.[٨]

هنگامى كه نرجس در روم بود، خواب‌هاى شگفت‌انگيزى ديد. يك بار در خواب، پيامبر عزيز اسلام و عيساى مسيح ع را ديد كه او را به عقد ازدواج امام حسن عسكرى ع در آوردند. وى در خواب ديگرى، شگفتى‌هاى ديگرى ديد و به دعوت حضرت فاطمه زهرا س مسلمان شد. با اين حال، اسلام خود را از خانواده و اطرافيان خويش پنهان مى‌داشت تا آنگاه كه ميان مسلمانان و روميان جنگ درگرفت و قيصر به همراه لشكرش روانه جبهه‌هاى جنگ شد.

نرجس در خواب فرمان يافت به طور ناشناس همراه كنيزان و خدمت‌كاران به دنبال سپاهى برود كه به مرز مى‌روند. او چنين كرد و در مرز، برخى از جلوداران سپاه مسلمانان، آنان را اسير ساختند و بى‌آنكه بدانند او از خانواده قيصر است، وى را همراه ديگر اسيران به بغداد بردند.

اين واقعه در اواخر دوران امامت امام دهم، حضرت هادى ع روى داد.[٩] كارگزار امام هادى ع، نامه‌اى را كه امام به زبان رومى نوشته بود، به فرمان ايشان در بغداد به نرجس رساند. سپس او را از برده‌فروش خريدارى كرد و به سامرا نزد امام هادى ع برد. امام آنچه را نرجس در خواب‌هاى خود ديده بود، به او يادآورى كرد و بشارت داد او همسر امام يازدهم و مادر فرزندى است كه بر سراسر جهان چيره مى‌شود و زمين را از عدل و داد پر مى‌سازد. آنگاه امام هادى ع، نرجس را به خواهر خود، حكيمه سپرد كه از بانوان بزرگوار خاندان امامت بود تا آداب اسلامى و احكام را به او بياموزد. چندى بعد، نرجس به همسرى امام حسن عسكرى ع در آمد.[١٠]