ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤٦ - تأثيرپذيرى پيوريتانهاى انگليس و آمريكا از جريان يهوديزه شدن مسيحيت
قرار داده، او را يهودى انگاشته و به يهوديگرى متهم نمودند.[١]
اشتراكات موجود بين يهوديان آن عصر و پروتستانيزم به عنوان مثال در هلند به طور واضح و آشكارى قابل مشاهده است:
هلند اولين دولتى بود كه پروتستان شدن خود را رسما اعلام داشت. بلافاصله پس از اين موضوع تعداد زيادى از يهوديان سفاردى به هلند به ويژه آمستردام نقل مكان كردند.
يهوديان آمستردام كه پس از مدت كوتاهى به قدرت اقتصادى بزرگى تبديل شدند، براى اولين بار سياستهاى كاپيتاليستى را به اجرا درآوردند. ويژگيها و خصوصيات يهوديان آمستردام را كه به عنوان قدس جديد مورد تجليل قرار مى گرفت در دايرة المعارف يهود چنين مى خوانيم:
از نقطه نظر اقتصادى تا سال ١٦٤٨ يهوديان آمستردام از موقعيت قابل ملاحظه اى برخوردار نبودند اما از اين تاريخ به بعد تعداد زيادى از يهوديان مهاجر اسپانيا به آمستردام مهاجرت كردند و نفوذ جماعت يهودى به ميزان قابل توجهى افزايش يافت.
تجار يهودى آمستردام براى اولين بار با استفاده از روشهاى مدرن سرمايه دارى آغاز به فعاليت نمودند. مناطق مورد علاقه آنها در تجارت خارجى شبه جزيره ايبرى، انگلستان، ايتاليا، آفريقا، هندوستان و جزاير شرقى و غربى هند را شامل مى شد. يهوديان آمستردام همچنين به فعاليتهاى صنعتى در ارتباط با توتون، چاپ و نشر و الماس نيز روى آوردند. به ويژه اينكه صنعت الماس كلًا در دست يهوديان قرار گرفته بود.
در پايان قرن ١٧ ميلادى بخشى از يهوديان آمستردام در بازار بورس بسيار فعال بودند. آنها در سطح گسترده اى بر بازار بورس مسلط شدند و در توسعه و سازماندهى آن نقش پيشتازى داشتند. بعضى از نويسندگان، ثروتمندى قابل توجه آن زمان آمستردام را به قدرت اقتصادى يهوديان مربوط مى دانند.[٢]
يهوديان آمستردام بخش بزرگى از سهام شركتهاى بزرگ عصر استعمار يعنى كمپانيهاى هلندى هند شرقى[٣] و غربى[٤] و مديريت آنها را در اختيار گرفتند.[٥] بازار الماس آمستردام هنوز هم در اختيار جماعت يهودى آن است.
نتيجه اينكه پروتستانيزم با پذيرش عهد عتيق و جهان بينى عبرانى پروسه مهم يهوديزه شدن را آغاز كرد. اين روند يهوديزه شدن به طور شفاف و آشكار در مذهب پيوريتانيزم كه انگلستان و آمريكا را عميقا تحت تأثير خود قرار داد قابل مشاهده است.
پى نوشتها:
[١]. لازم به يادآورى است در اينجا منظور از دين، همان مسيحيت است؛ دينى كه حقيقت آن مورد تحريف قرار گرفته است.
[٢].Diest كسى است كه به خدا معتقد بوده ولى پيامبران و شريعت آنها را قبول ندارد.
[٣].Ali Izzet Begovic .
[٤]. نويسنده در اينجا از واژهApocalyptic استفاده نموده است كه مفهوم اصطلاحى آن عبارت از ادبيات دينى اواخر دوره يهود (قبل از مسيحيت) و اوايل مسيحيت است؛ هرچند اين واژه در معناى تحت اللفظى خود معنى مكاشفه، الهام، وحى و همچنين عنوان كتاب مكاشفات يوحنا در انجيل است (به نقل از فرهنگ اصطلاحات دينى و عرفانى، دكتر عبدالرحيم گواهى، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، ١٣٧٤).
[٥]. ر. ك: برتراند راسل، تاريخ فلسفه غرب.
[٦].
Ali izzetbegovic. Dogu ve Bati Arasinda Islam, Nehir yayin Lari Istanbul, ٢٩٩١, S F ٥٧٢- ٧٧٢.
[٧]. سوره مباركه بقره، آيه ٩٦.
[٨].Hedonizm .
[٩].Max Weber .
[١٠].The universal jewish Encyclopedia .
[١١].John Huss .
[١٢].Zewingli .
[١٣].Michael Servetus .
[١٤].Calvin .
[١٥].
The universal Jewish Encyclopedia, vol. ٣, P. ١٨٥.
[١٦]. ترجمه اين آيه چنين است: اما شما، دشمنانتان را دوست بداريد و به ايشان خوبى كنيد! قرض بدهيد و نگران پس گرفتن (آن) نباشيد در اين صورت پاداش آسمانى شما بزرگ خواهد بود، زيرا همچون فرزندان خدا رفتار كرده ايد، چون خدا نيز نسبت به حق ناشناسان و بدكاران مهربان است.
[١٧].Du Usuris .
[١٨].Encyclopedia Judaica ,Vol ٥ ,P .٦٦ .
[١٩].Jesus Christ was born a Jewish .
[٢٠].
Leon Poliakov, History of Anti- Semitism, P. ١٢٢.
[٢١].The Jewish Encyclopedia ,Vol ٨ ,P .٢١٣ .
[٢٢].Encyclopedia Judaica Vol .١١ ,P .٤٨٥ .
[٢٣].Joseph Ha -Kohn .
[٢٤]. همان منبع.
[٢٥].Abraham B .Eliezer Ha -Levi .
[٢٦].Ibid Vol .١٤ ,P .١٢ .
[٢٧].Abraham Farissol .
[٢٨].Ibid Vol .١١ ,P .٥٨٥ .
[٢٩].Ibid ,P .٦٢٤١ .
[٣٠]. اين اقدام لوتر نيز مى توانست اقدامى در جهت حفظ و تداوم حركت پروتستانيزم در مسيحيت باشد چرا كه در صورت يهودى قلمداد شدن او و سكوت او در اين رابطه، اين حركت مى توانست بعد از مرگ او دچار آسيبهاى جدى شده و حتى متوقف شود. احتمال اينكه اين اقدام لوتر بنابر توصيه جريان يهوديت بوده باشد، بسيار زياد است.
[٣١].Paulus .
[٣٢].Saul .
[٣٣].Mistisizm .
[٣٤].
( Edited by )James B. Prichavd, The concised Atlas of the Bible Times Book. London, ١٩٩١, P. ٤٢١.
[٣٥].Judeo -Protestan .
[٣٦].
Karen Armestrong, Holy War, Mecmillian London limited, ٨٨٩١, P. ٣٤٤.
[٣٧].Encyclopedia Judaica ,Vol .١١ ,P .٨٩٨ .
[٣٨].Dutch East India Company .
[٣٩].Dutch West India Company .
[٤٠].
Elie Kedourie Spain and the Jews: the Sephardi Experience ٢٩٤١ a nd After. Thames and Hadson Ltd. London ٢٩٩١, P. ٨٠٢.