در قسمت گذشته با برخى از رويدادهايى كه در روايت هاى اسلامى از آنها به عنوان رويدادهاى پيش از ظهور ياد شده آشنا شديم. چنان كه گفته شد اين رويدادها همه در فاصله اى دور از عصر ظهور واقع شده اند و پيشگويى آنها از سويى ائمه معصومين (ع) موجب اطمينان و اعتماد مردم به صدق وعده پيشوايان دين نسبت به رويدادهاى نزديك به عصر ظهور مى شود.

از اين قسمت به بعد رويدادهايى را كه وقوع آنها در فاصله نزديك به عصر ظهور پيش گويى شده مورد بررسى قرار مى دهيم.

بخش اول- علامات پيش از ظهور

احاديثى كه حوادث ايام نزديك به ظهور را ترسيم و محدوده آن عصر را مشخص مى كنند مى توان به چهار قسمت زير دسته بندى كرد:

١. عصر ظهور

در برخى از احاديث شريفه ما ويژگى هاى كلى و عمومى ظهور به همراه اشاره اى به برخى جريانات مشخص آن زمان ديده مى شود كه از جمله آنها مى توان به حديث مفصلى كه گفتگوى آميخته باناباورى زياد سلمان با حضرت رسول (ص) را در مراسم حج بيان مى كند- كه در شماره هاى پيشين آورديم- اشاره كرد.

٢. سال هاى ظهور

احاديثى كه به بررسى سال هاى ظهور مى پردازند، حوادث، اتفاقات و نشانه هاى بيشترى را بيان مى كنند و گستره محدودترى را به تصوير مى كشند كه از جمله آنها همان علاماتى است كه از كتاب الارشاد شيخ مفيد در پايان بخش پيشگويى هاى ائمه (ع) آورديم.

در احاديث ديگر هم چنين آمده است:

امام صادق (ع) فرمودند:

زمانى كه مردم در عرفات ايستاده اند، وقتى سوارى كه بر شترى تيزپا نشسته آنها را از مرگ خليفه خبردار مى كند و با مرگ او فرج آل محمد (ص) و همه مردم مى رسد.[١]

ابوبصير مى گويد: از امام صادق (ع) شنيدم كه مى فرمودند:

كسى كه مرگ عبدالله را براى من ضمانت كند من هم ظهور قائم را براى او ضمانت مى كنم.

سپس فرمودند:

وقتى عبدالله بميرد مردم پس از او با كسى متحد نشوند! ان شاءالله و اين جريان بدون امامتان آرام نمى شود و حكومت و لطنت سالانه و طولانى مدت از بين مى رود، مدت سلطنت هاى پادشاهان به ماه و روز نمى كشد. پرسيدم: آيا اين دوران طول مى كشد؟ فرمودند: «هرگز!»[٢]

از امام باقر (ع) نقل شده كه فرمودند:

وقتى بنى فلان به خاطر چيزى كه ميان آنهاست دچار تشتت و اختلاف شدند منتظر فرج باشيد و فرج شما جز با اختلاف بنى فلان محقق نمى شود پس آنگاه كه گرفتار اختلاف شدند چشم انتظار صيحه اى در ماه رمضان و قيام قائم (ع) باشيد كه خدا هرچه را بخواهد انجام مى دهد. قائم قيام نمى كند و شما هم آنچه را عاشقش هستيد نخواهيد ديد تا وقتى بنى فلان بر سر آنچه در بينشان است مبتلا به اختلاف و درگيرى شوند و وقتى چنين شد مردم به آنها (ملكشان) طمع مى كنند و وحدت ويكپارچگى ازبين مى رودو سفيانى شورش مى كند. سپس ادامه دادند، بنى فلان بالاخره سلطنت خواهند كرد و پس از پادشاهى، آنها به اختلاف دچار مى شوند و سلطنتشان به باد مى رود و حكومتشان پراكنده و متشتت مى شود ...[٣]

٣. سال ظهور

در اين قسمت احاديث به طور دقيق حوادثى را بيان مى كنند؛ خصوصا در نيمه دوم سال كه از شورش سفيانى در رجب شروع مى شود و با نداى آسمانى در