حساسيّت در ميان اهل سنّت اردن نسبت به شيعيان. به عنوان مثال، نيروهاى امنيّتى اردن در تابستان گذشته شش شهروند شيعه را به اتّهام ترويج مذهب تشيّع و بر هم زدن امنيّت كشور دستگير كرده بودند. دولت اردن در كنار برخورد علنى با شيعيان، همواره مى‌كوشد تا به شهروندان اين كشور القا كند كه خطر شيعيان كمتر از خطر صهيونيست‌ها نيست!

يمن‌

كشور «يمن» در جنوبى‌ترين منطقه شبه جزيره عربستان قرار داد و سرزمينى است سبز و خرّم. از لحاظ مذهبى حدود ٤٥ درصد جمعيت يمن را پيروان مكتب زيديّه تشكيل مى‌دهند؛ در حالى كه اهل سنّت كه اغلب شافعى مذهب هستند، ٥٣ درصد و درصد اندكى هم شيعيان اسماعيليّه هستند.

منطقه يمن در سال ١٧٥٠ م. جزو قلمرو دولت عثمانى درآمد و با سقوط امپراتورى عثمانى، در سال ١٩٣٤ م. با انعقاد قراردادى با «انگلستان» به استقلال رسيد. سابقاً حكومت يمن در دست اميرى بود كه او را امام يمن مى‌خواندند و او شخصاً كشور را اداره مى‌كرد؛ ولى از سال ١٩٦٢ م.

(برابر ١٣٤١ ه. ش.) به جمهورى تبديل شد. يمن قريب به ٢٢ ميليون نفر جمعيت دارد كه ٣٠ درصد آنها شيعيان زيدى مذهب مى‌باشند؛ يعنى قريب ٥/ ٦ ميليون نفر. اين آمار قبلًا بيشتر بوده؛ يعنى در زمان حكومت خود زيدى‌ها حدود ٤٠ درصد بوده است. على عبدالله صالح، رئيس جمهورى تازه سقوط كرده يمن، هرچند در ظاهر در خانواده‌اى زيدى مذهب به دنيا آمد؛ ولى حكومت او رويكردى سكولار داشت و اساساً برخلاف دين اسلام، به ويژه مذهب شيعه فعاليت مى‌كرد. او فارغ التّحصيل دانشگاه نظامى بغداد است و با اعضاى حزب بعث و صدّام معدوم، روابط ويژه‌اى داشته و به صدّام صغير معروف بوده است. وى چهار دهه قبل، به پيشتوانه سعودى‌ها در رأس حكومت يمن قرار گرفت و مذهبى زيديّه را به حاشيه راند و دست سلفى‌هاى تكفيرى را براى گسترش نفوذشان در يمن باز گذاشت و به نوعى يمن را به حياط خلوت سياسى و مذهبى عربستان تبديل كرد.

آفريقا

سوابق طولانى اسلام در «آفريقا» به حدّى است كه آن را به عنوان دين بومى و سنّتى اين قاره توصيف مى‌كنند؛ زيرا در طول يك قرن بعد از وفات پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم، اسلام در كلّ شمال آفريقا رايج گشت، پس از آن شاخ آفريقا را در برگرفت و به تدريج به سمت جنوب گسترش يافت؛ اگرچه اين گسترش در ابتدا از طريق جنگ و نيروى نظامى صورت گرفت؛ امّا به تدريج در دوره‌هاى بعد، از طريق راه‌هاى تجارى و داد و ستدهاى بازرگانى نفوذ خود را در شرق، غرب و جنوب گسترش داد، اكنون در آفريقا، تقريباً در مناطق شمال مدار استوا، جمعيت عمدتاً مسلمان است. اين مناطق از سمت شرق تا غرب امتداد دارد و در بخش‌هايى از مركز و جنوب نيز اقليّتى از مسلمانان وجود دارند كه اين پراكندگى در بخش جنوب شرقى بيشتر است. مسلمانان آفريقا نيز مانند ديگر نقاط جهان داراى فرقه‌هاى گوناگون مى‌باشند؛ امّا عمده جمعيّت مسلمانان را سنّى‌ها تشكيل مى‌دهند كه خود به نحله‌هاى مختلف تقسيم مى‌شوند. شيعيان نيز در اين قاره پيروانى دارند.

در گذشته براى اوّلين بار شيعيان عرب توانستند در شمال آفريقا دولتى شيعى تأسيس كنند. اين دولت از آنجا پديد آمد كه ادريس فرزند عبدالله فرزند حسن المثنى فرزند حسن بن على بن ابى‌طالب عليه السلام، وقتى توانست خود را از قربانگاه «حجاز» نجات دهد، خود را به آفريقاى شمالى رساند و توانست سرزمينى از آنجا را مستقل سازد. اين سرزمين اكنون دو قسمت شده: قسمتى از آن را امروز به نام كشور «مغرب» و قسمت ديگر آن به نام «الجزاير» خوانده مى‌شود و در آنجا اوّلين دولت شيعى را در تاريخ اسلامى تأسيس كرد. اين كار در سال ١٧٢ ه. ق. انجام شد. دومين دولت شيعى عربى، دولت فاطميان است. اين فقط بزرگ‌ترين دولت شيعى نبود؛ بلكه اگر ميزان عظمت و بزرگى، در نگهدارى و حفظ علم و ادب و گسترش فرهنگ اسلامى معيار باشد، در حقيقت بايد گفت، بزرگ‌ترين حكومت اسلامى بوده است.

سودان‌

جمهورى «سودان» بزرگ‌ترين كشور آفريقا است و در شمال شرقى‌