ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٤ - نمادهاى آويخته بر شهر
نمادهاى آويخته بر شهر
شهاب مرادى
روزهاى آخر سال ٩١ بود، با يكى از دوستان كه گفته بود در خريد و فروش تابلو فرش اشتغال پيدا كرده، تماس گرفتم و براى خريد ٣ عدد تابلو فرش، سفارش دادم؛ امّا ظاهراً درخواستم عجيب يا خاص بود؛ چون با چند بار تماس و قول و قرار، به من گفت: پيشنهاد مى كنم و ان يكاد ... بخريد بهتر هم هست. امّا درخواستم عجيب نبود، سه تا تابلو فرش مىخواستم با نقش «من كنت مولاه فهذا على مولاه»؛ با هر طرح و كيفيّتى ... تأكيدى هم بر تشابه اين سه نداشتم، فقط تابلوهايى باشند كه از لحاظ محتوا، ارتباط با نام مبارك يا يكى فضائل بىشمار اميرالمومنين، علىّ بن ابى طالب عليه السلام داشته باشد؛ امّا پيدا نشد!
برايم جالب شد؛ به يكى از نقاط مركزى شهر تهران كه تقريباً بورس تابلو فرش و صنايع دستى است، رفتم و تقريباً تمام تابلو فرشهاى مغازهها را با حوصله ديدم. تابلوها دو دسته بودند: مذهبى و غير مذهبى؛ غيرمذهبىها اغلب تصاوير طبيعت و حيات وحش و چهره و ... بودند- كه از نقد آنها مىگذرم- و تابلوهاى مذهبى هم منحصر بود، در انواع گوناگون و پرتيراژ «و ان يكاد» و در مواردى «چهار قل» و «دو قل»! و «آي- الكرسى»، البتّه همه در حاشيه، آيه شريفه و «ان يكاد» و تعدادى هم تصوير «مسجدالحرام».
امّا نكته نگران كننده اينجا بود كه از نمادها و شعارهاى شيعى خبرى نبود.
دايره درخواستم را گستردهتر كردم و گفتم: اگر اسامى خمسه طيّبه (عليهم السلام) (پنج تن) يا چهارده معصوم يا تابلوهايى مثلًا با تصوير بارگاه آقا علىّ بن موسى الرّضا (عليه السلام) يا نام يكى از اهل بيت و ... باشد هم خوبه. خلاصه تابلوهايى كه وقتى بر ديوارى نصب مىشود نمادى و شعارى از شيعه بودن اهل منزل باشد. فروشندگان محترم و متديّن با دلسوزى همراهى كردند و حتّى برخى با ديگران تماس گرفتند و يك عزيز هم همراهم شد، در ساير فروشگاهها و ... امّا يافت نشد! در آخر سه تابلوى متفاوت از انواع گوناگون «و ان يكاد» انتخاب كردم و ...
آن روز ديدم كه گويى مولا در بازار تابلو فرش و بين صاحبان تقاضا و كاسبان عرضه هم غريب است. يك سينه حرف موج مىزند در دهان ما ...
همان ماجراى تلخ هميشگى كه يوسفى بود ولى هيچ خريدار نداشت! ولى اينجا چرا؟! در مملكتى كه محبّت على و اولاد على عليه السلام سكّه رايج بوده و هست.
آن روز براى چندمين بار ديدم كه مديريّتى فرهنگى در اين امور نيست و بافنده و دلّال و فروشنده، همه چشم به تقاضاى بازار دارند و بازار هم- بخش خارجى و غير مذهبىاش كه هيچ- بخش مذهبى هم به فكر دغدغههاى شخصى و كاملًا فردى خودش هست؛ مىخواهد چشم نخورد! و كم توجّه به هويّت شيعى ...
چشم زخم را رد نمىكنم؛ «العينُ حقٌ»، امّا با توجّه به اينكه تلاوت يا نصب آيه شريفه و ان يكاد ... هيچ تأثيرى در جلوگيرى از چشم