ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤٢ - نتيجه گيرى
كرد و سرانجام دو ملّت تانگانيكا و زنگبار در ٢٦ آوريل ١٩٦٤ م. با يكديگر ادغام شده و جمهورى مستقلّ تانگانيكا را تشكيل دادند. شش ماه بعد، نام اين كشور به تانزانيا تغيير يافت. حدود ١٠٠٠ سال پيش، گروههايى از ايران (شيراز) به زنگبار مهاجرت كردند و هنوز هم پس از گذشت قرنها، در زنگبار، اصل و نسب شيرازى به نوعى نجيبزادگى محسوب مىشود. آيين نوروز امروزه در زنگبار برگزار مىشود. انگليسى و سواحيلى زبانهاى رسمى اين كشور هستند.
تونس
مانند تمامى كشورهاى ديگر، مخصوصاً كشورهاى پليسى و استبدادى، آمار دقيقى درباره تنوّع اقوام، مذاهب و اقليّتها در اين كشور وجود ندارد؛ امّا درباره تعداد شيعيان كشور «تونس»، يعنى كسانى كه هم به لحاظ عقيده، هم به لحاظ احكام و هم به لحاظ محبّت، پيرو اهل بيت عليه السلام بوده و رسماً شيعه دوازده امامى هستند، دو آمار معتبر منتشر شده است.
آمريكا
اگر بخواهيم درباره شيعيان «آمريكا» صحبت كنيم، مناسبتتر است، ابتدا گروههاى شيعه آنجا را معرفى نماييم. به طور خلاصه، گروههاى شيعيان آمريكا را مىتوانيم دو قسم بدانيم: گروهى كه اكثريت شيعيان آنجا را تشكيل مىدهند و از كشورهاى ديگر مثل ايران و عراق به آنجا رفتهاند؛ گروهى هم كه اصلًا آمريكايى هستند؛ مثل سياهپوستها. قوىترين گروه در ميان شيعيان آمريكا، لبنانىها هستند كه در شهر «ديترويت» در ايالت «ميشيگان» ساكن هستند.
معمولًا آمريكايىهايى كه اصالتاً آفريقايى يا سياهپوست هستند، از اين موضوع احساس ناخوشايندى دارند؛ چون آنها يك اقليّت هستند و براى تجارت و پول به آمريكا نيامدهاند. برخى از آنها در آنجا به دنيا آمدهاند و به اسلام و به خصوص تشيّع علاقه پيدا كردهاند و به همين دليل، اين موضوع تمام زندگىشان را عوض كرده است. آنها نمىخواهند فرهنگ خود را نگه دارند، آنها مىخواهند تشيّع و اسلام را تبليغ كنند؛ ولى گروههاى خارجى كه به آنجا آمدهاند، جور ديگرى به موضوع نگاه مىكنند؛ چون آنها غالباً براى تجارت به آنجا آمدهاند و مىخواهند خوب زندگى كنند. بنابراين، به اينگونه تشكيلات دينى هم نياز دارند. اين گروه با هم سازگارى فكرى ندارند.
نتيجه گيرى
با توجّه به حسّاسيتهاى بالاى حكومتها و قدرتهاى استكبارى بر وضعيّت شيعيان چه در داخل ايران و چه خارج از ايران، آمار دقيقى از تمامى شيعيان به تفكيك مناطق مختلف وجود نداشته و هر سازمان و نهادى آمار متفاوتى را اعلام مىكند. به اين ترتيب هيچ منبع موثّقى كه تمام اطّلاعات را در يكجا جمع كند، وجود ندارد. با توجّه به اهمّيت بحث، به نظر مىرسد اين وظيفه نهادهاى مسئول از قبيل وزارت خارجه جمهورى اسلامى ايران است تا با استفاده از منابع و دسترسىهايى كه دارد، آمار دقيقى از پراكندگى شيعيان در سراسر جهان تهيه كند. انشاءالله