با نگاهى گذرا به روايات بسيارى كه درباره امام مهدى (ع) و عصر ظهور ايشان وارد شده، به خوبى اين نكته درك مى‌شود كه عدالت و امنيّت از برترين و مقدّم‌ترين نعمت‌ها و دستاوردهايى است كه توسط امام موعود (ع) به بشريّت هديه خواهد شد. ذكر اين مسئله در روايات از تواتر بسيار بالايى برخوردار است. با توجّه به اهمّيت اين موضوع، نوشتار حاضر تلاش دارد با نيم نگاهى به ماهيّت، معانى و منزلت اين دو مفهوم در انديشه اسلامى، جايگاه آنها را نيز در حكومت مهدوى تا حدّى روشن نمايد.

مطابق آيات و روايات متعدّد، بشر در دوران حيات زمينى خود، تا قيام قائم آل محمّد (ص)، اسير پراكندگى، دشمنى و جنگ خواهد بود. اين دوران كه مى‌توان آن را دوران سردرگمى، بى‌عدالتى و ناامنى ناميد، با ظهور مهدى موعود (ع) و طلوع خورشيد عدالت و امنيّت، سرانجامى نيك خواهد يافت. بنا به آيه ٥٥ سوره نور، پارسايان به رهبرى امام عصر (ع) خليفه خدا شوند و دين حاكم گردد. در اين صورت، بنا به وعده الهى، آرامش و امنيّت جاى وحشت و اضطراب را مى‌گيرد و بندگان خدا به خشنودى و خوشبختى حقيقى دست خواهند يافت. اثر اين عدالت و امنيّت فراگير، چنان است كه طبيعت نيز بر سر مهر خواهد آمد و با پيشه كردن عدالت، همه گنج‌هاى خود را براى انسان رو خواهد كرد.

نكته قابل تأمّل اين است؛ با اينكه اخبار و روايات بيانگر هرج و مرج و چيرگى بى‌عدالتى و ناامنى در عصر پيش از ظهور است، ولى به نظر مى‌رسد اين شرايط به صورت مطلق در همه جهان حاكم نباشد. به همين دليل اين باور انحرافى كه مى‌بايستى براى شتاب بخشيدن به ظهور حضرت، به افزايش فساد و ناامنى كمك كرد، كاملًا مردود و مخالف اسلام است. مگر نه اينكه خود امام عصر (ع) حضور خود را در عصر غيبت به خورشيد پشت ابر تشبيه مى‌نمايد،[١] يا در روايتى ديگر مى‌فرمايد: «به درستى كه من مايه امان اهل زمين هستم؛ همچنان كه ستارگان مايه امنيّت اهل آسمان‌ها هستند.»[٢]

ده‌ها روايت از پيامبر (ص) و امامان معصوم (ع) رسيده كه خود و اهل بيت (ع) را مايه امان ساكنان زمين به شمار آورده‌اند.[٣]