در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ١٤٨ - حديث ضحضاح

برادرزاده‌اش پا را از حد فراتر گذاشت تا: تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَ‌ شد و همسرش نيز حَمَّالَةَ الْحَطَبِ‌ گرديد. و عبّاس در جنگ بدر اسير شد و سپس با فديه‌اى زياد آزاد گرديد و دوباره به مكّه بازگشت؟! اينها سؤالاتى كه به هر ذهنى خطور مى‌كند و بايد جوابهاى مستدل و روشنى به آنها داد.[١]

در آخر اين بحث، حديثى را مورد نقد و بررسى قرار مى‌دهيم كه مستمسكى براى قايلان به كفر ابوطالب بوده است و به «حديث ضحضاح» مشهور است.

حديث ضحضاح‌

بعضى از منابع روايى از قبيل صحيح بخارى‌[٢] و مسلم از راويانى نظير: سفيان بن سعيد ثورى، عبدالملك بن عمير، عبدالعزيز بن محمّد در آوردى، حديثى را نقل كرده‌اند و آن را به رسول خدا (ص) نسبت داده‌اند. آنان نقل كرده‌اند كه رسول خدا (ص) درباره ابوطالب فرمود:

«وَ جَدتُه في غمراتِ النار فَأَخرجتُهُ الى ضحضاح».

«او را در ميان آتش غوطه ور ديدم، امّا او را به كناره آتش آوردم».

و فرمود:

[١] - عقيده ابى طالب، سيّد طالب رفاعى: ٤٢- ٣٠.

[٢] - صحيح بخارى: ٤/ ٢٤٧، ابواب المناقب، قصّه ابى طالب.