در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ١٣٣ - نقد و نظرهايى درباره روايت سعيد بن مسيب

در اين دو روايت، تصريح شده است كه نزول آيه كريمه درباره پدر آن حضرت و پدران اصحاب وى بوده است، نه درباره عمويش ابوطالب، يا مادرش آمنه.

روايت ديگرى را طبرى در تفسيرش نقل كرده و گفته است:

«ديگران گفته‌اند كه استغفار در اين جا به معناى نماز ميّت است. سپس از طريق مثنى، از عطاء بن ابى رباح روايت كرده است: من، نماز بر هيچ كدام از اهل قبله را دريغ نمى‌دارم، اگر چه زنى حبشى وباردار از زنا باشد؛ زيرا نشنيده‌ام كه خداوند نماز ميّت را جز بر مشركان نهى كرده باشد، در آن جا كه مى‌فرمايد: مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُواْ أَن يَسْتَغْفِرُواْ لِلْمُشْرِكِينَ».[١]

اگر اين تفسير درست باشد، مخالف تمام رواياتى است كه نقل آن گذشت و دلالت بر اين داشتند كه منظور آيه، طلب مغفرت و بخشش بوده است؛ چنان كه از ظاهر الفاظ آيه فهميده مى‌شود.

وجود اين اختلافات و تضادها بين اين روايات و بين آنچه بخارى نقل كرده است، هر شخص منصفى را به تأمّل وا مى‌دارد تا درباره هر مسلمانى و به خصوص درباره مرد صالحى همانند ابوطالب، زبان به تكفير نگشايد.

[١] - جامع‌البيان، طبرى: ١١/ ٣١.