در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ١٢٣ - نقد و نظرهايى درباره روايت سعيد بن مسيب

اين آيه در سوره مجادله قرار دارد كه سوره‌اى مدنى است و هفت سوره قبل از سوره توبه نازل شده است كه در آن آيه استغفار وجود دارد.[١]

اين آيه در روز جنگ بدر كه در سال دوّم هجرى رخ داد، يا در جنگ احد كه در سال سوّم هجرى به وقوع پيوست، نازل شده است؛ چنان كه حلبى در سيره‌اش مى‌گويد:

در اين صورت، اين آيه سالها قبل از آيه استغفار نازل شده است.

خداوند مى‌فرمايد:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاء مِن دُونِ الْمُؤْمِنِينَ أَتُرِيدُونَ أَن تَجْعَلُواْ لِلّهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا مُّبِينًا.[٢]

«اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! كافران را به جاى مؤمنان به دوستى نگيريد، آيا مى‌خواهيد كه براى خدا بر ضدّ خود دليل آشكارى فراهم سازيد؟!».

اين آيه در سوره نساء است كه بنابر قول نحاس و علقمه و غير آنان مكّى است؛ زيرا در آن خطابهاى‌ يا أَيُّهَا النَّاسُ‌ آمده است.[٣] و اگر به آنچه قرطبى در تفسيرش‌[٤] روايت كرده و او وديگران آن را صحيح دانسته اند، مى‌بينيم كه اين سوره به نظر آنان مدنى است؛

[١] - الاتقان: ١/ ١٧؛ اين را از ابن ابى حاتم، طبرانى، حاكم، ابونعيم، بيهقى و ابن كثير نقل كرده‌اند؛ چنان كه در تفسير ابن كثير: ٤/ ٣٢٩؛ تفسير شوكانى: ٥/ ١٨٩ و تفسير آلوسى: ٢٨/ ٣٧ آمده است.

[٢] - نساء( ٤): ١٤٤.

[٣] - تفسير قرطبى: ٥/ ١.

[٤] - الجامع لاحكام القرآن: ٥/ ١.