از آنجايى كه ماه مبارك در واقع يك دوره انسان‌سازى و طهارت‌بخشى به روح آدمى است، بديهى است كه اين شريعت آسمانى در پايان اين دوره زكات فطره را به منظور تطهير مال قرار بدهد، تا آدمى پس از آن كه به طهارت قلب نائل شد اموال خويش را نيز پاك و طاهر سازد و بدين وسيله تناسب و انسجام بين قلب و جان و بدن و اموال خويش برقرار سازد.

در اين زمينه ابن عباس چنين حكايت مى‌كند كه رسول خدا (ص) زكات فطره را بدين جهت بر مسلمين فرض نمود كه روزه‌دار از بيهودگى و فساد دور بماند و نيز براى آن كه مساكين به اندك طعامى دست يابند، پس هر آن كه پيش از نماز عيد آن را ادا سازد به تحقيق اين صدقه، زكات مورد قبول خداوند باشد و هر كس اين زكات را به بعد از نماز موكول نسازد البته صدقه‌اى از صدقات خواهد بود.

و در حديث ديگر مى‌خوانيم‌

: «صوم رمضان معلّق بين السّماء و الأرض لا يُرفع إلا بزكا الفطر:[١]

روز رمضان در قبولى و عدم‌

[١]- كنز العمّال، ج ٨، ص ٥٥١، ح ٢٤١٢٢.