حيوانات هر آن چه بخواهند انجام مى‌دهند و تنها از آن چه كه در توان‌شان نيست، قهراً امتناع مى‌ورزند. كه نتيجه اين امر آن است كه مرزى ميان اراده و شهوت در حيوانات وجود ندارد چرا كه هر چه هست همان غرايز حيوانى است. اما انسانى را كه خداى متعال به او به سبب نور عقل كرامت بخشيده است و به او قوه اراده عطاء نموده پس هنگامى كه به واسطه چراغ عقل خويش هدايت يافت و اراده خويش را طبق آن اعمال نمود، همانا به كرامت خويش افزوده است و به واسطه آن تعالى يافته و بر اميال و هواهاى خويش استيلاء پيدا كرده است. اما در غير اين صورت، همين انسان به حيوانيت نزديك‌تر است، بلكه از حيوانات نيز پست‌تر خواهد بود «أُوْلَئِكَ كَالأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ:[١] آنها مانند چهارپايانند بلكه بسى گمراه‌ترند».

بنابراين به جرأت مى‌توان گفت كه مرز ميان انسان و حيوان همان اراده است كه به وسيله آن ماهيت آدمى به وجود مى‌آيد.

بنا بر اين تفسير، اين عبادت بزرگ هدف اوليه‌اش همان مرتبه اصيل و عميق وجود انسان است تا به وسيله آن، آدمى تزكيه يافته به اراده خود آزادگى بخشد و در عزم خود ثابت‌

[١]- سوره اعراف، آيه ١٧٩.