دفاع مشروع ما - انجمن فرهنگ اسلامى - الصفحة ١٤٢ - جواب تفصيلى
به سر مى بردند و مكتب واحدى نداشتند قهرا عقايد گوناگون در ميان آنان رواج داشته است، چنانچه كفار امروزى با تمام وسائل تبليغى نيز از عقيده واحدى برخوردار نيستند، حتى متدينين نيز داراى عقايدو مذاهب گوناگونى هستند.
بلى مشركين هرچند تدبير جهان و خلقت آسمانها و زمين و مخلوقات را به خداوند نسبت مى دادند ولى بى ترديد در مسائل روزمره و جزئى بتها را مؤثر مى دانستند وگرنه هيچگاه از راههاى دور براى زيارت و تذلل نزد آنها نمى آمدند و اينهمه نذورات براى آنها نمى آوردند و در محبت شان پافشارى نمى كردند آنان از اين بتها دفع امراض خود و فاميل را داشتند و از آنان بركت و روزى مى خواستند و توقّع داشتند حمل آنها پسر باشد نه دختر، و دشمنان آنان را مغلوب نمايند و باران بفرستند و ... بنابراين تخيل وهابى ها كه همه كفار و مشركين زمان حضرت پيغمبر اسلام (ص) را در موضوع خلقت وتدبير موحّد مى دانند خلاف قرآن و عقل است. به هرحال براى دانشمندان متعمّق ازدقت در آيات متقدمه پيدا مى شود كه كفار زمان پيغمبر اكرم (ص) در خلقت آسمان و زمين موحّد بودند (زخرف/ ٩، لقمان/ ٢٥، زمر/ ٣٨) و آنها را از تاثير بت ها و سائر وسائط بيرون مى دانستند ولى در امورات جزئى ديگر حتما بتها و واسطه ها را موثر مى دانستند، حتى امروز پس از گذشت ١٤ قرن هنوز كسانى از عوام پيدا مى شوند كه بعضى از مشاهير را در سلسله حوادث مؤثر ميپندارند. ممكن است به آيه مباركه ٣١ سوره يونس و ايات مباركه ٨٤- ٨٩ سوره مومنون كه سابقا ذكر شد براى نفى اين احتمال استدلال شود ولى دقت شود كه در