با انديشوران مسلمان رهيافتى نو در فقه مقارن - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٨٧

اين سخن ، يعنى بعضى از صحابه آن را مى آوردند و اثبات مى كند كه در ميان صحابه دو خط مشى بود. فخر رازى بر اين روايت تعليق مى زند و مى گويد :

إنّ هذه الحجّة ، قويّة في نفسي ، راسخة في عقلي ; لا تزول البتة بسببِ كلمات المخالفين[١١٢] ;

اين حجّت به نظرِ من قوى است ، در عقل رسوخ مى كند ، و هرگز با كلماتِ مخالفان [ جهر بسمله ] زايل نمى شود .

شافعى در الأمّ به اسناد خويش روايت مى كند كه :

معاويه به مدينه آمد با مردم نماز گزارد و ) بسم الله الرحمن الرحيم ( را نخواند و هنگام خم شدن به ركوع و سجود ، تكبير نگفت . چون سلام گفت : مهاجران و انصار ندا كردند : اى معاويه ، از نماز دزدى ! ) بسم الله الرحمن الرحيم ( كجا رفت ؟ كجا شد تكبير هنگام ركوع و سجود ؟ از اين رو معاويه نماز ديگرى با آنان خواند[١١٣] .

شافعى در تعليق بر اين سخن مى نويسد :

معاويه سلطان قدرت مندى بود ، هيبت شديدى داشت . اگر جهر به تسميه امر پذيرفته شده اى نزد همه صحابه مهاجر و

[١١٢] . همان .

[١١٣] . الأمّ ١ : ١٠٨ -