با انديشوران مسلمان رهيافتى نو در فقه مقارن - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٢١

لَاِنْ تُقْطَع قَدَماي أَحَبُّ إلَيّ مِن أَن أَمْسِحُ على الخُفّين[٣١] ;

اگر دو پايم قطع شود ، نزدم پسنديده تر است از اينكه بر كفش ها مسح كشم[٣٢] .

لَاِنْ أَمْسَحُ على جلدِ حمار أَحَبُّ إليَّ مِن أن أَمْسَحَ على الخُفَّين[٣٣] ;

اگر بر پوست خرى دست بكشم ، دل انگيزتر است برايم از اينكه بر كفش ها مسح كنم .

عمر از اين سخنانِ صريح عائشه ، به خشم مى آمد و مى گفت : به سخنِ زنى اهميّت ندهيد[٣٤] .

و اين چنين ، به وجود تعارض ميان دو نقل مى رسيم ; يكى فقه حكومتى را استوار مى سازد ، و ديگرى سنتِ رسول خدا (صلى الله عليه وآله) را باز مى گويد .

پيداست نقلى كه حاكميّت را تأييد مى كند ، دست پختِ نظام حكومتى است ; چرا كه حكومت با تكيه بر اهرم قدرت مى تواند هر روايتى را كه بخواهد به هر صحابى كه خواست بچسباند . اگر پشتوانه حكومت و قدرت در ميان نباشد ، كسى چنين جرأتى ندارد .

[٣١] . مصنّف ابن اَبى شيبه ١ : ١٧٠ ، حديث ١٩٥٣ -

[٣٢] . تفسير فخر رازى ١١ : ١٦٣ -

[٣٣] . تفسير فخر رازى ١١ : ١٦٣ -

[٣٤] . نگاه كنيد به ، سنن دارمى ٢ : ٢١٨ ، حديث ٢٢٧٤ ; الاعتصام بحبل الله ١ : ٢١٨ -