با انديشوران مسلمان رهيافتى نو در فقه مقارن - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٧٤

يا دو بار مى شست ، بار سوم ميان مسلمانان ـ به پيروى از صحابه ـ اختلافى است; مكتب اهل بيت (عليهم السلام) آن را بدعت مى داند ، اما عثمان و هوادارانش همچون حُمران بن اَبان ، آن را سنّت مى انگارند .

عثمان از صحابه خواست كه بر سه مرتبه شستن صورت و دست ها در وضو شهادت دهند . اين كار نشان مى دهد كه مسئله ميان مردم اختلافى بود ; چرا كه شاهد گرفتن بيشتر در امور اختلافى است.

بنابراين ، وارسى مسائل اختلافى مى طلبد كه به بررسى ريشه هاى تاريخى آنها بپردازيم و مناقشه در ادله جز با وارسى ريشه ها و عوامل اختلاف به بار نمى نشيند و اين كار همان چيزى است كه امروزه از آن به «فلسفه تاريخ» (خواستگاه ها و انگيزه هاى مسائل تاريخى) تعبير مى شود .

بسى بجاست كه چنين كارى در بحث هاى فقهى و كلامى و عقايدى رواج يابد .

در پايان بار ديگر اين سخن را تأكيد مى كنم كه لازم است ما فقه شيعه را از كتاب هاى صحاح و سنن اهل سنّت درآوريم و استوار سازيم . محورهاى چهارگانه اى كه پيشنهاد شد ، سرآغازى است براى آگاهى بر نظريه كسانى كه به بينش و منش اهل بيت (عليهم السلام) نزديك ترند . رواياتِ مُدوّنان و انصار ، راويان فضائل ، و كسانى كه در كنار امام على (عليه السلام) در جنگ ها حضور يافتند ، مواد اوليه اى به شمار مى آيند كه