با انديشوران مسلمان رهيافتى نو در فقه مقارن

با انديشوران مسلمان رهيافتى نو در فقه مقارن - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٦٠

مخالفت سياسى و فقهى ميان آنها وجود داشت . پس مى توان از مرويات اينها براى آگاهى بر فقه شيعه بهره بُرد .

مقصود اين نيست كه انصار ـ همه شان ـ افرادى صالح اند ، بلكه مى خواهيم بگوييم كه افراد زيادى از آنها مانند آنچه را كه از امامان (عليهم السلام) روايت شده ، بازگفته اند ، گرچه كسانى از آنها همچون زيد بن ثابت ، گروه حاكم را پايدار مى ساختند .

اگر رواياتِ زيد بن ثابت و عبدالله بن مسعود را با هم مقايسه كنيم به اين نتيجه مى رسيم كه رواياتِ ابن مسعود از پيامبر (صلى الله عليه وآله) با روايات اهل بيت (عليهم السلام) از آن حضرت همسو است ، اما مرويات زيد بن ثابت با روايات اهل بيت (عليهم السلام) برخورد دارد .

و چنين است روايات عائشه در مقايسه با احاديث امّ سلمه ; رواياتِ عائشه همواره در چارچوب فقه حاكم بيان مى شود برخلاف مرويات ام سلمه كه در بسيارى اوقات با مكتب اهل بيت (عليهم السلام)هماهنگ مى باشد .

پيشنهاد نگارنده اين است كه در پژوهش جداگانه اى شخصيّت هاى اين دومكتب با هم مقايسه شوند تا اصول و ملاك هاى بنيادينِ آنها روشن گردد . مقايسه را نبايد در روايات امام على (عليه السلام) و مرويات عمر منحصر ساخت ، بلكه اين امر بايد به ديگر صحابه تعميم يابد ; چرا كه رواياتِ عمرو بن عاص و معاويه و مُغِيرة بن شعبه