با انديشوران مسلمان رهيافتى نو در فقه مقارن - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٥٧

آنها خواهد نگريست و احاديثِ حَسَن را در كتاب هايى ثبت مى كند و ماسواى آنها را مى سوزاند ، ليكن با سوزاندن همه آنها مواجه شدند با اينكه در آنها اسماى جلاله خدا بود .

بنابراين ، اختلاف ميان عمر و بعضى از صحابه ، اختلاف سياسى و فكرى بود ، گرچه بعدها تغيير يافت و به صورت اختلاف سياسى محض ، به آن نگريستند .

نگارنده با فهرست نويسى ابتدايى رواياتِ بعضى از اين صحابه با مرويّات اهل بيت (عليهم السلام) دريافتم كه مى توان به روايات اينان اعتماد كرد و آنها را به عنوان شاهد آورد . در اين صورت ، اهل سنّت چاره اى جز اعتراف به صدق رواياتِ ما ـ به حكم صحّتِ مروياتِ صحابه ـ نخواهند داشت .

من به لحاظ نظرى به اين حقيقت رسيدم و بعضى از جوانب آن را در بررسى روايات ابن عباس به طور عملى تطبيق كردم[٧٦] ; بيشتر كسانى كه مسح پا را از عباس روايت كرده اند از مُدَوِّنان اند و به عكس كسانى كه شستنِ پاها را از او روايت مى كنند از قاضيان و عالمانِ بلاد به شمار مى روند .

بنابراين ، ما مى توانيم مسئله تدوين حديث را خواستگاه فكرى

[٧٦] . اين پژوهش ، ضمنِ جلد دوم كتاب «وضوء النبى» آمده است و نيز به طور جداگانه تحت عنوان «وضوء عبدالله بن عباس» چاپ شده است .