با انديشوران مسلمان رهيافتى نو در فقه مقارن

با انديشوران مسلمان رهيافتى نو در فقه مقارن - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٥٦

اهل بيت (عليهم السلام) از پيامبر (صلى الله عليه وآله) روايت مى كند ، استفاده كنيم .

اگر روايات اصحاب مدوّنات را جست وجو كنيم (همان احاديثى را كه عمر سوزانيد و چيزى از آنها باقى نماند مگر احاديث پراكنده اى كه در صحاح و سنن و ديگر مصنّفات مى توان يافت) و در كتاب هايى مانند مسند احمد (به عنوان مثال) به دنبال آنها بگرديم ، درمى يابيم آنچه را كه آنان از پيامبر (صلى الله عليه وآله) روايت مى كنند با نسبت بالايى با آنچه از امامان (عليهم السلام) در جوامع روايى ما آمده است ، هماهنگى دارد . من خود مرويّات پنج نفر از اين صحابه را بررسى كردم ، ديدم مضامينِ روايات آنها حدود ٧٠ تا ٩٠ درصد به رواياتِ ما نزديك است .

اينان همان كسانى اند كه عمر آنان را از روايت از رسول خدا (صلى الله عليه وآله)بازداشت ، و به كسانى از صحابه كه روايات پيامبر را گردآورى كرده بودند ، گفت : نحنُ أعلم نَأْخُذُ منكم ونرُدُّ عليكم[٧٤] ; ما داناتريم ! روايات را از شما مى ستانيم و آنچه را به نظرمان درست مى آيد بر شما بازمى گردانيم .

در طبقات ابن سعد آمده است كه عُمَر احاديثى را كه در دستِ مردم بود جمع آورى كرد و دستور سوزاندن آنها را داد[٧٥] .

اين صحابيان تصوّر نمى كردند كه خليفه ، همه احاديثى را كه آنها گردآورده اند ، بسوزاند ، بلكه اعتقاد داشتند كه وى به اَعدل و اَقومِ


[٧٤] . تاريخ دمشق ٤٠ : ٥٠٠ ; كنز العمّال ١٠ : ١٣٠ ، حديث ٢٩٤٧٩ -

[٧٥] . طبقات ابن سعد ٥ : ١٨٨ ; سير اعلام النبلاء ٥ : ٥٩ ; تقييد العلم : ٥٢ -