علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٨٥ - نقش قرآن در کشف و اصلاح تصحیف در روایات


مفهومی مستقیم و غیرمستقیم مفهوم زهد هستند و از میان متون متعددی که در باره
زهد وجود دارد، قابل برداشت است. در ادامه به هر کدام از آنها به صورت مستقل
اشاره می‌شود.

یک. ثبات هیجانی( تنظیم شادی و غم)

پیامد تنظیم رغبت به شکل صحیح، توازن شادی و غم در ساختار روانی است.[١] هنگامی که رغبت بین دنیا و آخرت تنظیم شود و به هر کدام آنها به اندازه سهمشان رغبت تعلق گیرد، شاهد توازن شادی و غم خواهیم بود . در واقع، این توانمندی ما را در موقعیت‌های ناخوشایند و خوشایند بیمه خواهد نمود. یکی از برجستگی‌های الگوی تنظیم رغبت، تنظیم شادی در موقعیت خوشایند است.

دو. آسایش

تنطیم رغبت باعث آسودگی می‌شود و شامل آسودگی و آرمیدگی بدنی و
روانی می‌گردد.[٢]

سه. مقابله با سختی‌ها

تنطیم رغبت باعث بالا رفتن توان مقابله با دشواری‌ها و سختی‌ها می‌گردد. این مفهوم به بُعد مقابله‌ای تنظیم رغبت اشاره دارد[٣]

چهار. قدرت بازدارندگی

تنطیم رغبت باعث جلوگیری از ارتکاب محرمات، منکرات، کارهای ناشایست و بزه (فردی و جمعی) می‌گردد.[٤]

پنج. تسهیل صفات مثبت

تنطیم رغبت باعث ارتقا و تسهیل برخی صفات مثبت، مانند: صبر، شکر، کوتاه شدن


[١]. ان رجلاً سأل علی بن الحسین٧ عن الزهد، فقال: ... الا ان الزهد فی آیة من کتاب الله عز و جل: «لِکَیْلاَ تَأْسَوْا عَلَی مَا فَاتَکُمْ وَ لاَ تَفْرَحُوا بِمَا آتَاکُمْ»(الکافی، ج٢، ص ١٢٨؛ تحف العقول، ص٢٧٨؛ الامالی للصدوق، ص٦١٦؛ الخصال، ج٢، ص٤٣٧؛ معانی الاخبار، ج٢، ص١١٦).

[٢]. الزهد فی الدنیا یریح القلب و البدن (الخصال، ص٧٣) ؛ ان فی الزهد لراحه» (ارشاد القلوب، ص٣٣٦).

[٣]. «من زهد فی الدنیا هانت علیه المصیبات» ( الکافی،ج٢، ص٥٠؛ نهج البلاغه، حكمت ٣١).

[٤]. سمعت امیرالمومنین٧ یقول: الزهد فی الدنیا ... الورع عن کل ما حرم الله عز و جل (الکافی، ج٥ص٧١؛ الفقیه، ج٤، ص٣٩٥؛ مسند ابی یعلی،ج٥، ص٣٣١).