علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٣١ - تحلیل و تعریفی نو از تقریر، بر اساس روایات آن
تحلیل و تعریفی نو از تقریر، بر اساس روایات آن
علیاکبر کلانتری[١]
چكیده
بر اساس برداشت و تلقی مشهور، تقریرْ آن است كه «در حضور معصوم٧ كاری انجام گیرد و مورد انكار او واقع نشود؛ به گونهای كه بتوان سكوت او را دلیل بر تأیید آن دانست».
این تعریف، جامع و دربرگیرنده همه مصادیق تقریر نیست و صحیح، آن است كه در تعریف آن گفته شود: «هر گونه تثبیت، تأیید و امضای عمل یا گفتار اشخاص توسط معصوم٧ از هر طریق ممكن».
بر خلاف تعریف نخست _ كه تنها بر یك قسم تقریر منطبق است _ این تعریف، همه اقسام آن را در بر میگیرد. ارائۀ این اقسام و استخراج نمونههای آنها از متون روایی، به تبیین جایگاه و اهمیت تقریر كمك میكند.
كلیدواژهها: تقریر، اقسام تقریر، معصوم٧، روایت.
درآمد
در میان اقسام سهگانۀ سنّت، یعنی قول، فعل و تقریر معصوم٧، قسم اخیر، چندان مورد توجه علمای پیشین واقع نشده و از آن، بحث منقّحی به میان نیاوردهاند. محقق حلی (م٦٧٦ق) در برخی آثار خود، ضمن این كه از آن به «اقرار» تعبیر نموده، آن را به اختصار مورد بحث قرار داده است.[٢] پس از وی، شهید اول (م٧٨٦ق) طی چند سطر، به مفهوم آن اشاره نموده است.[٣]
[١]. دانشیار دانشگاه شیراز.
[٢]. المعتبر، ج١، ص٢٨.
[٣]. ذكری الشیعه، ص٤٥.