علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٣١ - تحلیل و تعریفی نو از تقریر، بر اساس روایات آن

 

 

تحلیل و تعریفی نو از تقریر، بر اساس روایات آن

علی‌اکبر کلانتری[١]

چكیده

بر اساس برداشت و تلقی مشهور، تقریرْ آن است كه «در حضور معصوم٧ كاری انجام گیرد و مورد انكار او واقع نشود؛ به گونه‌ای كه بتوان سكوت او را دلیل بر تأیید آن دانست».

این تعریف، جامع و دربرگیرنده همه مصادیق تقریر نیست و صحیح، آن است كه در تعریف آن گفته شود: «هر گونه تثبیت، تأیید و امضای عمل یا گفتار اشخاص توسط معصوم٧ از هر طریق ممكن».

بر خلاف تعریف نخست _ كه تنها بر یك قسم تقریر منطبق است _ این تعریف، همه اقسام آن را در بر می‌گیرد. ارائۀ این اقسام و استخراج نمونه‌های آنها از متون روایی، به تبیین جایگاه و اهمیت تقریر كمك می‌كند.

كلیدواژه‌ها: تقریر، اقسام تقریر، معصوم٧، روایت.

درآمد

در میان اقسام سه‌گانۀ سنّت، یعنی قول، فعل و تقریر معصوم٧، قسم اخیر، چندان مورد توجه علمای پیشین واقع نشده و از آن، بحث منقّحی به میان نیاورده‌اند. محقق حلی (م٦٧٦ق) در برخی آثار خود، ضمن این ‌كه از آن به «اقرار» تعبیر نموده، آن را به اختصار مورد بحث قرار داده است.[٢] پس از وی، شهید اول (م٧٨٦ق) طی چند سطر، به مفهوم آن اشاره نموده است.[٣]


[١]. دانشیار دانشگاه شیراز.

[٢]. المعتبر، ج١، ص٢٨.

[٣]. ذكری الشیعه، ص٤٥.