بزم معرفت: مشاهیر تخت فولاد اصفهان - قاسمی، رحیم - الصفحة ١٦٨ - ٢ جهانگیرخان قشقائی

مجتهد است... و مدّعی مقام شهود و فنا هم بود و در این دعواها صادق بود".

٢. جهانگیرخان قشقائی

از اعاظم حکما و اجلّه دانشمندان اصفهان. در سال ١٢٤٣ ق متولّد شده، در ابتدای عمر اندک تحصیلی نموده ولی در ٤٠ سالگی ناگهان شوق تحصیل علم در نهادش پیدا شده و او را به سوی علم و عرفان کشید و به تحصیل معقول و منقول واداشت. استعداد سرشار، روح پاک و بزرگ او و استادان ماهر، و بالاتر از همه شوق و رغبت به معارف، او را در حکمت و عرفان و فقه و اصول و ریاضی و هیئت استاد مسلّم گردانید. جهانگیر خان در حکمت و فلسفه از محضر درس آقا محمّد رضا صهبای قمشه ای و ملّا اسماعیل حکیم استفاده نمود، و در فقه نزد استادانی چون ملّا حسینعلی تویسرکانی، حاج شیخ محمّد باقر نجفی و میرزا محمّد حسن نجفی به شاگردی پرداخت. طب را از محضر آخوند ملّا عبدالجواد حکیم خراسانی فرا گرفت و خود جامع معقول و منقول گردید و در مدرسه صدر اصفهان بساط تعلیم و ارشاد گسترد.

به نوشته استاد همایی: وی دانشمندی بود که علم را به زیور عرفان و اخلاق آراسته و وجودش منبع کمالات و فضائل اخلاقی بود و در جامعیت علوم و فضایل اخلاقی، در نوع خود نظیر و همتا نداشت. حلم و تواضع و وسعت نظر و بلند همتی و حقیقت تقوی و زهد و نزاهت عرض و پاکدامنی و گذشت و اغماض و حسن نیت و خیرخواهی و رفق و مدارا با عموم طبقات و ارباب مذاهب و مسالک از عالم و جاهل و فاسق و عادل با رعایت همه اطراف و جوانب به ظاهر شرع به طوری که هیچ متشرّع متدیّنی بر اقوال و اعمالش خرده نتواند گرفت، و احاطه به فنون عقلی و نقلی از حکمت و کلام و فقه و اصول و طبّ و غیره از خصوصیّاتی است که با روح پاک قدسی او جمع شده بود.

مرحوم خان به قول شاگردانش مصداق انسان کامل بود. وفور عقل و درایت، و