بزم معرفت: مشاهیر تخت فولاد اصفهان - قاسمی، رحیم - الصفحة ١٦٦ - ١ آخوند ملّا محمّد کاشی
١.آخوند ملّا محمّد کاشی
عالم ربّانی و استاد بزرگ معقول و منقول. از نوادر اعصار که در علم و عمل و زهد و تقوا یگانه روزگار بوده و در کمتر زمانی از ازمنه برای او در بین علما و دانشمندان مثل و مانندی می توان یافت. در اوایل در مدرسه جده کوچک و در اواخر عمر در مدرسه صدر ساکن بوده، حالات غریبه و حکایات عجیبه از او نقل شده و عموماً به حدّ تواتر رسیده است.
میر سیّد علی جناب می نویسد: "حالت عبادت و بکای مخصوصی داشت. چنان چه مکرّر در بین نماز از شدت تضرع و بکاء قدرت ایستادن و استقرار از او سلب می شد و به زمین می افتاد. کمتر در معاصرین زمان او در اصفهان چنین حالتی دیده شد، یعنی این طور بی اختیار شدن از تضرّع. در سحرها مناجات های مخصوصی انشا می نمود،غیر از آن چه در سایر کتب مندرج است. مخصوصاً تکرار اسماء حسنی را بیشتر از همه چیز می نمود".[١]
اساتید ایشان عبارتند از:١. آقا محمّد رضا قمشه ای ٢. میرزا حسن نوری ٣. ملّا اسماعیل حکیم ٤. آخوند ملّا حسینعلی تویسرکانی ٥. حاج شیخ محمّد باقر نجفی ٦. ملّا محمّد حسن نطنزی (عبد علی شاه) ٧. ملّا محمّد حسین نطنزی٨. آخوند ملّا عبدالجواد حکیم خراسانی.[٢]
وفات این عارف فرزانه در روز شنبه ٢٠ شعبان ١٣٣٣ ق اتفاق افتاده و در تخت فولاد بنا بر وصیت خود که فرموده بود: مرا در بیابانی به خاک بسپارید که فقرا و غربا
[١] ٢١١. رجال و مشاهیر اصفهان ص ٤٢٨.
[٢] ٢١٢. در مقدّمه دیوان عبد علی شاه به نقل از آقای حسن عاطفی آمده: آیه اللّه غروی کاشانی روایت کرده است که در اصفهان شاگرد آخوند کاشی بودم. او می گفت فلسفه و حکمت را از حاج ملّا محمّد حسن، و ریاضی و هندسه را از حاج ملّا محمّد حسین آموخته ام. همچنین آخوند کاشی نسبت به استادش حاج ملّا محمّد حسن ارادتی خاص داشت و از او به احترام یاد می کرد.