بزم معرفت: مشاهیر تخت فولاد اصفهان - قاسمی، رحیم - الصفحة ٤٦ - اوصاف و مقامات علمی

الجراد... وکان رحمه اللّه مع ذلک ذا بسطه کثیره فی الفقه والتفسیر والحدیث مع کمال التحقیق فیها.

وبالجمله کان آیه عظیمه من آیات اللّه وحجه بالغه من حجج اللّه. وکان ذا عباده کثیره وزهاده خطیره، معتزلاً عن الناس، مبغضاً لمن کان یحصل العلم للدنیا، عاملاً بسنن النبی صلی اللّه علیه وآله وفی نهایه الاخلاص لأئمه الهدی علیه السلام وذا شدّه عظیمه فی تسدید العقائد الحقه وتشدیدها وذا همّه جسیمه فی اجراء امور الدین مجراها وتأییدها".[١]

٥. میر سیّد علی جناب درباره ایشان می نویسد:

"ملاّ اسماعیل خواجویی خط را خوب می نوشته و علاوه بر مراتب علمیّه و مکارم ظاهره دارای مقامات روحانی بوده که معاصرین او نسبت به او اظهار ارادت داشتند، حتی نادرشاه که حالت تصلّب او معلوم است باز به آخوند ملّا اسماعیل خاجویی ارادت می ورزیده و به احترام او قیام می کرده، حتی محلّه خاجو و بستگان او را از تحمیلات خود که یکی از اسباب خرابی آخری اصفهان شد معاف می داشته. در منشأ احترامات نادر از او معروف است که وقتی مردم از آخوند به اصرار خواهش کردند که پیش نادرشاه توسط کند و رفع تعدّیات او را بنماید، آخوند بدون مضایقه با این که در آن وقت شهرتی نداشت، خصوص در دربار، برخاست و به منزل نادر رفت و اتفاقاً هیچ کجا از او جلوگیری نشد تا وارد بر شخص نادر شد و نادر هم در ملاقات او از جای خود بلند شده و به او احترام زیادی کرده و توسطات او را پذیرفت. وقتی که آخوند از منزل نادر خارج شد، از اطرافیان خود سؤال می کند که چرا آخوند را راه دادی که بر من وارد شود؟ گویند: میرزا مهدی خان جواب داده بود: به همان سبب که شخص شما از او استقبال و احترام کردید. نادر زیاد اظهار