بزم معرفت: مشاهیر تخت فولاد اصفهان - قاسمی، رحیم - الصفحة ٣٨ - سیّد محمّد حیدر عاملی

سال های پایانی عمر خود در مکّه مکرّمه سکونت گزیده و تفسیر مزبور را به نام شاه سلطان حسین صفوی نگاشته است. وی در کتب تراجم با تجلیل تمام یاد شده و تبحر او در علوم عقلی و نقلی مورد ستایش تراجم نگاران قرار گرفته است.

علّامه سیّد حسن صدر در "تکمله امل الآمل" می نویسد: "السید محمّد بن علی بن حیدر بن محمّد بن نجم الدین الموسوی العاملی الکرکی أحد العلماء الاجلاء... ذکره السید عباس بن علی بن نور الدین فی "نزهه الجلیس" فقال فی الثناء علیه: قاموس العلم الزاخر، یلفظ الی ساحله الجوهر الثمین الفاخر، وشمامه أهل الحجاز حقیقه لا مجاز، فاضل باحادیث فضله تضرب الأمثال، ومجتهد رحله إلی بابه تشدّ الرحال، وبلیغ تفرّد بالبلاغه، وأدیب ألمعی صاغ النظم والنثر أحسن صیاغه، حاز العلوم والشرف الباهر، وورث الفخار کابرا عن کابر، له التصانیف العدیده المشهوره المفیده... کان رحمه اللّه بمکّه المشرّفه کالبیت العتیق یقصده الطلاب من کلّ فجّ عمیق، وما زال مقیما فی اسمی ذروه الشرف والفضل والجاه، الی ان دعاه إلی قربه ملک الملوک فاجابه ولبّاه، وکانت وفاته یوم الاثنین ثانی ذی الحجه الحرام عام تسع وثلاثین بعد الالف والمائه من هجره خیر الانام ، رحمه الرحمن الرحیم واسکنه فرادیس النعیم . وله دیوان شعر عجیب یهشّ لسماعه الأدیب".

سید عبد اللّه جزائری که از سید رضی الدین فرزند سید محمد حیدر مجاز است در "الاجازه الکبیره"می نویسد: "سمعت والدی طاب ثراه یصف اباه السید محمّد بغایه الفضل والتحقیق وجوده الذهن واستقامه السلیقه وکثره التتبع للکتب الخاصه والعامه والتبحّر فی احادیث الفریقین ویطری

فی الثناء علیه لمّا اجتمع معه فی مکّه. والذی وقفت علیه من مصنّفاته فی الکلام والفقه یدلّ علی فضل غزیر وعلم کثیر".[١]

محدّث بحرانی در "لؤلؤه البحرین" می نویسد: "وکان هذا السید فاضلا محققا