بزم معرفت: مشاهیر تخت فولاد اصفهان - قاسمی، رحیم - الصفحة ١٦٠ - ملّا اسماعیل حکیم درب کوشکی

صحبت در مسأله علم داشته و او را ملزم ساخته".[١]

وی می نویسد: "در آن عهد دو ملّا اسماعیل وحید العصر بودند: یکی ملّا اسماعیل واحد العین اصفهانی که از شاگردان آخوند ملّا علی نوری بود و در حکمت مسلّم عصر بود و او را بر "شوارق" حواشی است و دیگری ملّا اسماعیل یزدی از تلامذه شریف العلماء که به اتفاق در اواخر حال، بر استادش شریف العلماء ترجیح داشته... بسیار مبتلا به فقر و فاقه )بوده( و در حجره او جز قلمدانی و ورقی از کاغذ چیز دیگر نبود".[٢]

شرح "عرشیه" و حاشیه بر "مشاعر" و "شوارق" و "اسفار" از آثار این حکیم است.

تذکّر:

نسخه ای از "شرح دعای صباح" ملّا اسماعیل خواجوئی در کتابخانه مجلس شورای اسلامی موجود است که به وسیله سیّد اسماعیل بن ابراهیم طباطبائی نگاشته شده است. در پایان نسخه این یادداشت به چشم می خورد:

"شرح دعای صباح از تألیفات آخوند ملّا اسماعیل واحد العین خواجوئی اصفهانی است که از اجلّ تلامذه مرحوم مغفور آخوند ملّا علی نوری حکمی بوده و وفات آخوند ملّا اسماعیل در محرم الحرام سنه ١٢٤٢ اتفاق افتاد که در مخیم سلطانیه از رکاب خاقان مغفور مرخّص شده، ناخوش به گیلان رفت و آن جا وفات یافت".[٣]

نویسنده این یادداشت هرچند در انتساب شرح مزبور به ملّا اسماعیل