هدف زندگی ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٧ - ایمان و کمال انسان

رد این نظریه

مسلّم این تعریف غلط است. کمال انسان با برخورداری حاصل نمی‌شود که هر که از اشیاء خارج بیشتر استفاده کرد و بهره برد کاملتر است، زیرا:

اوّلا ما هیچ چیز دیگر را این طور تعریف نمی‌کنیم. ما هرگز یک اسب کامل را اسب برخوردار نمی‌دانیم. اسب را در ارتباط با صفات خود و در وضع خاص خودش در نظر می‌گیریم که چه صفاتی باید داشته باشد. اسب کامل آن نیست که مثلا دیشب علف بیشتری خورده باشد. یا در سیب کامل نمی‌گوییم سیبی است که برخورداری بیشتری از طبیعت (هوا، نور، آب و ...) داشته باشد.

ثانیا کدام وجدان این مطلب را قبول می‌کند که کاملترین انسان برخوردارترین انسانها تعریف شود؛ چون لازمه‌اش این است که هر انسانی به هر نسبت که از طبیعت کمتر برخوردار باشد ناقصتر باشد. برخوردارتر، کاملتر است و نابرخوردارتر، ناقصتر. بنابراین اگر ما دو انسان داشته باشیم، یکی مانند معاویه باشد که تمام همّش استفاده از
حد اکثر نعمتهای دنیا باشد با هر شرایطی که هست ـ که می‌گویند خودش در اواخر عمر گفت ما در نعمت دنیا غلت خوردیم، و واقعا هم چنین بود زیرا از ٨٠ سال عمرش حدود ٤٠ سالش را به حکومت شام گذراند و از این ٤٠ سال حدود ٢٠ سال به عنوان والی مقتدر بود و ٢٠ سال دیگر خلیفه مقتدر بود ـ و دیگری مانند حضرت امیر باشد که برعکس در جهان زاهدانه زندگی کرده و در زهد خود هم فلسفه‌ای داشته است (حالا فلسفه‌اش این بوده است که می‌خواسته آزاد زندگی