هدف زندگی ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤ - ریشه اخلاق فردی و اجتماعی

صاحبان امتیاز، مسلّم بیشتر است. آیا در شوروی بهره مال و ثروت خروشچف با بهره مثلا یک دهقان برابر است؟ ولو اینکه او نماینده طبقه دهقان باشد. بالاخره برای دهقان در عمرش یک بار هم اتفاق نمی‌افتد که هواپیما سوار شود و از این شهر به آن شهر برود. ولی او بهترین هواپیما را در اختیار دارد و به مسافرت و این سو و آن سو می‌رود.

پس این طور نیست که تنها امتیاز، مال و ثروت باشد که با اشتراکیت ثروت مشکل حل شود و نیز با فرض اشتراک ثروت این طور نیست که افراد در هر مقامی که باشند از ثروت اشتراکی به یک حد استفاده کنند؛ هرگز چنین نیست. تازه مانند کارمند دولت خودمان است که با آنکه مال دولت مال عموم است و مال فرد نیست اما آیا از این مال عموم که هیچ عنوان مالکیت فردی و اختصاصی هم ندارد، افراد یک جور استفاده می‌کنند؟ [نه،] کسی که در یک پست عالیتری است، مدیر کل است یا با مقامات عالیتری ارتباط دارد، به عناوین مختلف مانند مسافرتها از این بودجه عمومی استفاده می‌کند و حال اینکه بودجه عمومی است.

به علاوه این مطلب، خالی از اهمیت نیست و بلکه مهمتر است که در همان جامعه‌های اشتراکی نیاز به گذشتها و فداکاریها و صرف نظر کردن از مواهب مادی در کارها وجود دارد. فی‌المثل کسی که سرباز است و باید به میدان جنگ برود و کشته شود، دیگر نمی‌شود بر ‌اساس منافع مشترک کشته شود، زیرا معنا ندارد. حتما باید ایده یا احساساتی بر وجود او حاکم باشد تا حاضر شود خود را برای آن به کشتن دهد.