هدف زندگی ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٩

چه درک می‌کنیم. (این مسئله قابل توجه است زیرا این مباحث تا کنون طرح نشده و به اصطلاح هنوز خام است.)

نظریه عرفا از دیدگاه اسلام

آیا اسلام به «حقیقت» به آن معنای یاد شده دعوت کرده است یا نه؟ ما نمی‌توانیم حرف عرفا را صددرصد بپذیریم، ولی این قدر هست که خدایی که اسلام می‌گوید صِرف یک موجودی از موجودات منتها به منزله پدر موجودات دیگر که آفریننده و خالق آنهاست، نمی‌باشد. زیرا این سؤال مطرح می‌شود که چنین خدایی بعد از ایجاد موجودات دیگر چگونه است؟

آیا مثل پدری است که بچه ایجاد می‌کند و در کنارش است؟ یا روزی‌دهنده موجودات است به آن معنا که ارزاق یک عده در دست یک نفر باشد؟ و یا مثل محرک اول ارسطوست که او اولین محرک همه حرکات عالم است و...؟

چنین نیست. منطق اسلام درباره خدا خیلی بالاتر از این حرفهاست. خدا چیزی است که اشیاء دیگر را در مقابل او نمی‌شود «چیز» شمرد. اگر او حقیقت است، دیگران را باید «سراب» و «ظل» حساب کرد؛ یعنی او آنچه خود هست، هست و همه چیزِ دیگران هم اوست، اَللهُ نورُ السَّمواتِ وَ اْلاَرْضِ[١] نور همه آسمان و زمین اوست. تعبیرات قرآن درباره خداوند همین است که اصولا «حق مطلق» اوست؛ می‌فرماید: سَنُریهِمْ


[١]. نور/ ٣٥: خدا نور آسمانها و زمین است.