حج ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٢ - کعبه و نقش اجتماعی آن
و هادی و مرشدی داشته باشند، همانطور که از صدر اسلام امارت حجاج یک سمت حکومتی بوده است.
در زمان ما که اهل هر مملکتی یک نفر را به عنوان امیرالحاج میفرستند در حقیقت امیرالحاج نیست، رئیس هیئت سرپرستی است. امیرالحاج سرپرست همه حجاج است و وظیفه ارشاد و هدایت و موعظه و تبلیغ دارد و از همه مناسبتر شاید شخص شایستهای است که امارت خود مکه را دارد.
بعد در آیه دارد: لیشْهَدوا مَنافِعَ لَهُمْ. در صافی دارد که از حضرت صادق سؤال شد:
مَنافِعَ الدُّنْیا اوْ مَنافِعَ الْآخِرَةِ؟ فَقالَ: الْکلّ.
صافی از عیون اخبار الرضا در همین موضوع، حدیث مفصل و جامعی نقل میکند.
صافی بعد از دو سه آیه در ذیل «وَ لْیطَّوَّفوا بِالْبَیتِ الْعَتیقِ» دارد:
وَ عَنِ الباقِرِ علیه السلام انَّهُ سُئِلَ لِمَ سَمَّی اللَّهُ الْبَیتَ الْعَتیقَ؟ قال: هُوَ بَیتٌ حُرٌّ عَتیقٌ مِنَ النّاسِ لَمْ یمْلِکهُ احَدٌ.
[از امام باقر سؤال شد: چرا خداوند خانه کعبه را عتیق نامیده است؟
فرمود: زیرا آن خانهای است آزاد و رها از همه مردم، و هیچ کس مالک و صاحب آن نیست.]
تعبیر به حریت و اینکه کسی مالک او نمیشود با توجه به اینکه حریم کعبه حکم کعبه را دارد، هم در امنیت (وَ اذْ جَعَلْنَا الْبَیتَ مَثابَةً لِلنّاسِ وَ امْناً) بدیهی است که تنها خود خانه مأمن نیست، حرم مأمن است؛ و هم در قبله بودن که قرآن دارد: فَوَلِّ وَجْهَک شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ، بالضروره خود کعبه قبله است ولی مسجدالحرام هم خارج از قبله نیست، از میدان قبله