حج ط-صدرا
(١)
تفاهمات اسلامی
٩ ص
(٢)
درس اول
٩ ص
(٣)
حسن تفاهم
٩ ص
(٤)
درس دوم
١٥ ص
(٥)
آیات و احادیث
١٥ ص
(٦)
درس سوم
٢٠ ص
(٧)
نقش حج در وحدت و تفاهم مسلمانان
٢٠ ص
(٨)
اخلاق و آداب سفر
٢٩ ص
(٩)
درس اول
٢٩ ص
(١٠)
فایده و لزوم درس اخلاق برای مسافران حج
٢٩ ص
(١١)
درس دوم
٣٥ ص
(١٢)
آشنایی با چند لغت
٣٥ ص
(١٣)
اخلاق
٣٥ ص
(١٤)
آداب
٣٧ ص
(١٥)
سفر
٣٨ ص
(١٦)
رفیق
٤١ ص
(١٧)
کعبه و نقش اجتماعی آن
٤٥ ص
(١٨)
ابراهیم علیه السلام، قهرمان توحید
١٠٩ ص
(١٩)
یادداشتهای کوتاه
١٢٣ ص
(٢٠)
احرام و فلسفه آن
١٢٣ ص
(٢١)
کسانی که از صدر اسلام تا سال 335 به نقل مسعودی امارت حجاج را به عهده داشته
١٢٦ ص
(٢٢)
اند
١٢٦ ص
(٢٣)
حج عاشقانه
١٢٦ ص
(٢٤)
فلسفه حج
١٢٩ ص
(٢٥)
اسرار حج
١٢٩ ص
(٢٦)
تأثیر حج در چین
١٢٩ ص
(٢٧)
حج از جنبه اجتماع مسلمانان
١٢٩ ص
(٢٨)
حج و تأثیر آن در ممالک اسلامی
١٢٩ ص
(٢٩)
فواید حج از نظر ویل
١٢٩ ص
(٣٠)
دورانت
١٢٩ ص
(٣١)
کعبه
١٣١ ص
(٣٢)
عدم جواز بیع و اجاره خانه
١٣١ ص
(٣٣)
های مکه
١٣١ ص
(٣٤)
مرکزیت در اجتماع
١٣٢ ص

حج ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧ - آیات و احادیث

بجا آوردن، خیرخواهی برای پیشوایان مسلمانان، همراهی و ملازمت جماعت مسلمین.

از قضا این جملهها جزء کلماتی است که رسول اکرم در حجةالوداع برای مردم القاء کرد. رسول اکرم در حجةالوداع در مواقف چندی برای مردم سخن گفته است:

در مسجدالحرام، در عرفات، در مسجد خیف (منی)، در غدیرخم. جملههای بالا را در مسجد خیف که در منی واقع است ادا فرموده است.

٢. در کافی مینویسد: معاویةبن وهب گفت از امام صادق علیه السلام پرسیدم: ما (یعنی شیعیان) چگونه باید با دیگران (اهل تسنن) معاشرت کنیم، تکلیف ما با آنها چیست؟ امام فرمود: ببینید ائمه شما چگونه رفتار میکنند، مانند امامان خود رفتار کنید. به خدا قسم امامان شما بیماران آنها را عیادت میکنند، جنازههای آنها را

تشییع میکنند، برای آنها شهادت میدهند [١].

باز هم در این زمینه و به همین مضمون روایاتی هست.

اینها را برای این ذکر کردم که بدانیم حفظ وحدت یکی از هدفهای اسلامی است و باید در حدود امکان برای تحقق این هدف بکوشیم تا مصداق «وَلْتَکنَ مِنْکمْ امَّةٌ یدْعونَ الَی الْخَیرِ» بوده باشیم. تحقق یافتن این هدف به هیچ وجه مستلزم این نیست که از بعضی اصول یا فروع مسلّم خود دست برداریم.

اما قسمت دوم: ببینیم آیا وحدت مسلمین و حسن تفاهم میان فرق اسلامی جزء منظورهای حج هست یا نه؟

کسی که کوچکترین آشنایی با تعلیمات اسلامی داشته باشد، در این


[١]. کافی، ج ٢/ ص ٦٣٦.