این خود تعبیری است درباره کعبه که به منزله پرچم مقدسی است [١] ولی از سنگ نه از پارچه، مثل یک پرچم احترام و تقدس دارد، مثل یک پرچم در میدان جنگ همه باید گرد او جمع شوند، مثل یک پرچم تا او برپاست لشکر ایستاده و مقاومت میکند و اگر خوابید پشت سپاه و اردو میشکند: لایزالُ الدّینُ قائِماً ما قامَتِ الْکعْبَةُ.

یکی از درسهایی که از حج باید بیاموزیم، مبارزه با تفاخرات قومی و ملی و نژادی و گرد آمدن و توجه به اصول واحد معنوی است: تَعالَوْا الی کلِمَةٍ سَواءٍ بَینَنا وَ بَینَکمْ انْ لانَعْبُدَ الَّا اللَّهَ ...

در قرآن کریم، سوره بقره، آیه ١٩٨- ٢٠٠ این طور میفرماید:

... فَاذا افَضْتُمْ مِنْ عَرَفاتٍ فَاذْکرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرامِ وَ اذْکروهُ کما هَدیکمْ وَ انْ کنْتُمْ مِنْ قَبْلِهِ لِمَنَ الضّالّینَ. ثُمَّ افیضوا مِنْ حَیثُ افاضَ النّاسُ وَ اسْتَغْفِرُوا اللَّهَ انَّ اللَّهَ غَفورٌ رَحیمٌ. فَاذا قَضَیتُمْ مَناسِککمْ فَاذْکرُوا اللَّهَ کذِکرِکمْ اباءَکمْ اوْ اشَدَّ ذِکراً.

[پس چون از عرفات روانه شدید در مشعرالحرام (بمانید و) به ذکر خدا

پردازید، و او را یاد کنید چنانکه راهتان نموده است، و همانا شما پیش از آن از گمراهان بودید. سپس از همان جا که مردم روانه میشوند روانه شوید، و از خدا آمرزش بخواهید، که خداوند بسیار آمرزنده و مهربان است. پس چون اعمال و آداب حج را به پایان بردید خدا را آنچنان یاد کنید که از پدران خود یاد میکنید یا بیشتر از آن.]

[١]. در خطبه حضرت امیر که قبلًا نقل کردیم (خطبه اول نهجالبلاغه) فرمود: جَعَلَهُ سُبْحانَهُ وَ تَعالیلِلْاسْلامِ عَلَماً وَ لِلْعائِذینَ حَرَماً.