در مواقع متعددی که با افرادی از کشورهای دیگر برخورد میکنیم کارت خودمان را به آنها بدهیم و از آنها کارت بگیریم و این را وسیله آشنایی قرار داده بعدها نامه مبادله کنیم، کتاب مبادله کنیم، آنها را از اوضاع دینی کشور خود آگاه کنیم و از اوضاع دینی و احوال مسلمانان کشور آنها باخبر شویم، از تحولات و نهضتهایی که له یا علیه اسلام میشود آگاه بشویم، با تحولات و نهضتهای سودمند اسلامی هماهنگی کنیم.

٣. علی علیه السلام در کلمات خود ضمن بیان فلسفه پارهای از مقررات اسلامی، درباره حج میفرماید: وَ الْحَجَّ تَقْوِیةً لِلدّینِ (یا تَقْرِبَةً لِلدّینِ) [١] یعنی فلسفه حج تقویت دین است (یا فلسفه حج نزدیک کردن پیروان دین است). به هر حال منظور یکی است. اگر مفهوم کلام این باشد که فلسفه حج تقویت دین است، منظور این است که با اجتماع حج روابط مسلمانان محکمتر میشود و ایمان مسلمانان نیرومندتر میگردد و به این وسیله اسلام نیرومندتر میگردد. اگر مفهوم کلام این باشد که فلسفه حج نزدیک کردن دین است، باز واضح است که منظور نزدیک شدن دلهای مسلمانان است و نتیجه تقویت و نیرومندی اسلام است.

٤. از سخنان آن حضرت است: جَعَلَهُ سُبْحانَهُ وَ تَعالی لِلْاسْلامِ عَلَماً [٢] یعنی خداوند کعبه را پرچم اسلام قرار داده است.

از قدیم معمول بوده است که گروههایی که با یکدیگر به جنگ میپرداخته اند

هرکدام پرچم مخصوص به خود داشتهاند و در زیر آن گرد میآمدهاند. پرچم رمز بقا و استقلال و مقاومت آنها به شمار میآمده است. برافراشته بودن آن دلیل حیات جمعی آنها بوده است و افتادن و

[١]. نهج البلاغه، کلمات قصار، حکمت ٢٤٤.

[٢]. نهج البلاغه، خطبه ١.