٨. عطف به نمره ٥، نقل شده از تواریخ و یا روایات که منصور دوانیقی [١] میخواست مسجدالحرام را توسعه دهد و مردم راضی نمیشدند. از حضرت موسی بن جعفر علیه السلام سؤال شد. ایشان منعی ندانستند و گفتند: از مردم بپرسید آیا شما اول بودید و بعد در اینجا کعبه و مسجد آمد (مانند سایر مساجد و معابد) و یا اول کعبه و مسجد به وجود آمد و شما بر آن وارد شدید (قریب به این مضمون)؟ این استدلال عجیبی است و انحصاراً در مورد کعبه صادق است، زیرا ابراهیم در یک وادی غیر ذیزرعی خانهای برای عبادت بنا کرد و از روایات برمیآید که آنجا را برای همه جهانیان از اهل توحید قرار داد و این مطلب به این صورت بیان شده که ابراهیم روی بلندی رفت و مردم را آواز داد و این ندا به همه حتی به کسانی که در اصلاب و ارحام بودند رسید [٢].

به هر حال اینها همه قرینه است برای اینکه کعبه و حریم آن جنبه بینالمللی اسلامی داشته باشد و برای آنجا کسی نباید ویزا و اجازه بگیرد، باید به منزله محل سازمان ملل اسلامی باشد. لزومی ندارد که ما منتظر دولت واحد اسلامی باشیم. قبل از آن هم میشود از این خانه به عنوان مقر سازمان ملل اسلامی نظیر آنچه بلوکهای مختلف جهان سازمان ملل

[١]. ظاهراً مهدی بوده نه منصور. رجوع شود به المیزان، ج ٣/ ص ٣٩٣.

[٢]. رجوع شود به صافی، سوره حج، ذیل آیه کریمه وَ اذِّنْ فِی النّاس بِالْحَجِّ یأْتوک ...