ولايت فقيه : رهبري در اسلام - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٧٣ - دلايل نقلى و شرايط عقلى ولايت فقيه

وارد شده است ناظر به اصول عقايد است كه همان فقه اكبر است , و بخشى ديگر كه عبارت از فريضه عادله و سنت قائمه است ناظر به فقه اصغر و علم اخلاق مى باشد . [١]

بر اساس اين تعبير اگر حاكم اسلامى در محدوده فقه اكبر صاحب نظر نباشد , هرگز نمى تواند به عنوان امين از مرزهاى انديشه امت اسلامى حراست نمايد , و يا اگر آگاه به مسائل فقه اصغر نباشد , نمى تواند امانت دار حدود و قوانين الهى بوده و از افزايش يا كاستى ها پيشگيرى نمايد .

از آنچه گذشت دانسته مى شود كه بسيارى از شرايطى كه در ادله نقلى براى ولى فقيه ذكر شده است , در واقع چيزى جز ارشاد به همان شرايط بين الرشدى كه عقل آدمى بدان حاكم است نمى باشد , و اين نكته اى است كه در هنگام پرداختن به دلايل نقلى ولايت فقيه بايد بدان توجه شود .

به عنوان نمونه , اين آيه كريمه كه نفى سلطه كافر را بر مؤمنين نموده و مى فرمايد :

﴿ لن يجعل الله للكافرين على المؤمنين سبيلا ﴾ - نساء]( ١٤١ : در واقع , هدايت به همان اصل بين الرشد عقلى مى نمايد كه غير مسلمان نمى تواند سرپرست مسلمين بوده و حافظ حريم قوانين اسلامى باشد .