در مطالب نقل شده از امام سجاد ( ع ) ما چند نوع مطلب مشاهده مى كنيم : يك نوع آن , بياناتى است كه خطاب به عامه مردم است و از خود بيان هم پيداست كه شنونده و خواننده آن بيان , عده خاصى از نزديكان و خصيصين و از كادرهاى امام نيستند . براى اين نوع نمونه اى آورديم .

نوع دوم , بياناتى است كه خطاب به عده خاصى است . گر چه مشخص نيست كه خطاب به كيست , اما كاملا مشخص است كه خطاب به عده اى است كه آن عده با دستگاه حاكم مخالف بودند . و در حقيقت آن ها پيروان امام و معتقدين به حكومت اهل بيت ( ع ) بودند .

در كتاب تحف العقول , خوشبختانه يك نمونه از اين نوع بيانات امام سجاد ( ع ) وجود دارد . ( اينكه ميگويم يك نمونه , وجود دارد زيرا اگر در كتابهاى ديگر هم بگرديم بيش از اين نمونه هاى معدود از امام سجاد چيزى نميتوان يافت ) اما انسان ميتواند احساس كند كه در زندگى امام سجاد از اينگونه نمونه ها فراوان بوده , منتها در پيش آمدها و حوادث گوناگونى كه در آن دوران رخ مى نموده , در اختناقها , حمله كردن ها , اذيت كردنها , كشتن ها و شهادت هاى اصحاب ائمه , اين آثار از بين رفته و اين مقدار كم بدست ما رسيده است .

نوع دوم اينگونه شروع مى شود :

كفا نا الله و ايا كم كيد الظالمين و بغى الحاسدين و بطش الجبارين

سخن و خطاب , اين چنين است : خدا ما و شما را از كيد ستمگران