انه الحق - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٣٥ - بيان اهل نظر و اهل تحقيق در اينكه حق تعالى انيت محض است

مى شود , و از اين معنى تعبير مى كنند به اينكه حق تعالى بسيط الحقيقه است و بسيط الحقيقة كل الاشياء است , مرحوم حاجى فرمايد :

فذاته عقل بسيط جامع *** لكل معقول و الأمر تابع

ط و ذلك بأن الله هو الحق و ان ما يدعون من دونه الباطل . اهل تحتقيق و اهل نظر اتفاق دارند كه ما سوى الله باطل اند والله تعالى حق محض و مطلق است و فريقين به اين كريمه تبرك جسته اند و به قول لبيد تمسك , ولى تفاوت رأيين بقدر فرق موضوعين و نظر در ما سوى الله است . فارابى در مدينه فاضله حق را مساوق وجود گفته است اين سخن به منظر افق اعلاى اهل تحقيق تمام است كه حق و وجود مساوق هم اند جز اينكه معنى و مراد از حق بايد محقق شود كه فارابى از حق طرف سلسله ممكنات كه ما سوى اند چه اراده كرده است .

بيان اهل نظر و اهل تحقيق در اينكه حق تعالى انيت محض است

در جوامع روائى ما از لسان صدق و سائط فيض الهى نفى ماهيت از حق تعالى شده است گاهى به لفظ ماهيت و گاهى به لفظ مائيت و هر دو به يك معنى مشتق از ما هو هستند و در كتب قدماء