تلقيح مصنوعى - فاضل لنكرانى، محمدجواد - الصفحة ٧١ - روايت نخست

در كتاب كلمات سديدة مى‌خوانيم:

والظاهر أنّ المراد بالنطفة هي المركّبة من منيّ الرجل وبيضة المرأة، وهي أوّل ما يخلق من مبدأ نشوء الإنسان كما في موثّقة إسحاق بن عمّار الواردة في النهي عن شرب الدواء المسقط للحمل من قول أبي الحسن عليه السلام: «إنّ أوّل ما يخلق النطفة» [١]

ظاهراً مراد از نطفه همان صورت تركيب شده از منى مرد و تخمك زن است و آن اولين چيزى است كه به عنوان مبدأ نشأت انسانى خلق مى‌شود، چنان كه در موثقه اسحاق بن عمار كه درباره نهى از نوشيدن دواء براى سقط حمل وارد شده، آمده است: اولين چيزى كه خلق مى‌شود نطفه است.

امّا به نظر ما اين معناى نطفه ناتمام است. گواه بر اين مدّعا نيز همين روايت مى‌تواند باشد، زيرا در اين روايت نطفه را به رجل نسبت داده و مى‌گويد: «رجل أقرّ نطفته» و عرف از اين عبارت نمى‌فهمد كه منظور از اين نطفه، تركيب حاصل شده از اسپرم مرد و تخمك زن است.

بلى، آنچه در اين روايات آمده، معناى مجازى نطفه است كه به جهت نقش مؤثر ماء الرجل در ساختن تركيب حاصله، از آن تركيب نيز به نطفه تعبير شده است، از باب تسميه كل به اسم جزء.

بدين ترتيب، با توجّه به آنچه از اهل لغت نقل كرديم، و نيز بر اساس ظاهر اين روايت، روشن شد كه مراد از «نطفه» تركيب حاصله از منى و تخمك نيست، بلكه تنها ماء الرجل و منى مرد مراد است، مگر آن كه قرينه‌اى بر خلاف آن داشته باشيم.

[١]. كلمات سديدة: ٨٤.